Oud & Nieuw in Senegal (Rufisque)

Bron: Facebook (Go Ndiaye L'Officiel)

lees eerst mijn weblogbijdrage De maan liegt niet van 14 februari 2005

In Senegal wordt ook uitgebreid stilgestaan bij de jaarwisseling volgens de chrìstelijke jaartelling.
In de stad Rufisque wordt met oudjaar uit de koran gereciteerd en de begraafplaatsen ondergaan een grote schoonmaak.
Het nieuwjaar wordt geopend om middernacht met een gala, overdag staat de solidariteit centraal en 's avonds om 21.00 uur geeft Gorgui Ndiaye (wereldberoemd in Rufisque) een concert in het Jardin public.

Ik wens je een voorspoedig 2017!

Ramadan 2015 in livestreams (flashback)

Eind mei vorig jaar: de app Periscope komt uit voor Android. Een paar weken later begint de ramadan. Nog wat later krijgt mijn mobiel een systeem-update en ben ik niet alleen in staat met mijn mobiel screenshots te maken maar ook schermactiviteiten vast te leggen als video. De vastenmaand is dan al bezig en ik krijg een idee: ik ga ramadan-gerelateerde Periscope livestreams opnemen, zo blijven ze bewaard. In eerste instantie deel ik de video’s op YouTube. Ontevreden met het resultaat (het lijken allemaal losse stukjes en níet één geheel) verwijder ik de video’s.

Vorige week: ik kom de genoemde verzameling Periscope livestreams tegen op mijn PC. Ik heb ze nog! Nu moet ik er wat mee doen ook, denk ik. Ik laad de verzameling als één geheel op Archive.org. Dat heb ik niet 1-2-3 voor elkaar: het gaat hier om ruim 52GB en het kost zo’n 4 etmaal om alles te uploaden. Nu alles in één playlist staat en ik de video’s na lange tijd weer heb bekeken, zie ik in wat voor een mooie verzameling ik heb en wat voor een divers beeld het geeft van de ramadan (eenheid in verscheidenheid). De volgorde van de playlist is de volgorde waarin ik de (recorded) livestreams heb opgenomen: niet helemaal chronologisch maar dat mag de pret niet drukken.

Het gaat om 124 livestreams waarin echt alle aspecten van de vastenmaand naar voren komen, uiteraard krijgt de koran de meeste aandacht, de ramadan is immers de maand waarin het begin van de openbaring van de koran herdacht wordt tijdens de Waardevolle Nacht (Leylatoelqadr).

Stream 001 laat een overdaad aan eten en drinken zien, zonder enige religieuze context. Stream 124 toont je een zicht op een rivier terwijl de scoper in kwestie zachtjes uit de koran reciteert, je hoort het water kabbelen en uit de verte klinkt lawaai vanaf voorbijvarende boten. Tussen deze twee uitersten vind je 122 livestreams met verrassende, amusante, serieuze en schokkende beelden: (o.a.) mensen die genieten van de iftar, koranrecitatie op diverse locaties, Al-Qaida strijders in Jemen, interreligieuze bijeenkomsten, keukentaferelen, biddende gelovigen, eid-ul-fitr (suikerfeest), een oustaz die iemand bezoekt die geen armen en benen heeft en een boeiende lezing over de Dag des Oordeels. Neem een kijkje en zap gerust door deze bonte verzameling streams gewijd aan de ramadan - al is het nu wèl mosterd na de iftar. Bismillah:

archive.org/details/Ramadan_Shawwal_2015

kies voor beeldvullend om alles goed te kunnen bekijken

Louanges du prophète Mahomet (1952) #senegal #tijaniyya #wolof

Grabbelen in online archieven, echt mijn hobby van de laatste tijd. Op de website archives.crem-cnrs.fr van het CREM, het Centre de Recherche en Ethnomusicologie, vind ik onderstaand geluidsfragment (een opname uit 1952) waarin de lof wordt gezongen op onze profeet Mohammed (vrede zij met hem). Het werk is volgens de begeleidende informatie geschreven door El Hadj Malik Sy, a.k.a. Mame Maodo, dat is de oprichter van de broederschap der tijani's (zetel: de stad Tivaouane in Senegal). Jammer dat het maar zo kort duurt. Soit, wie weet wat ik nog meer vind in dit geluidsarchief!

archives.crem-cnrs.fr/archives/items/CNRSMH_E_1958_006_002_001_05

Nieuwe ringtone (en wat voor één)

lees eerst mijn weblogbijdrage
Le Désert, Ode-Symphonie par Félicien David van 24 maart 2014

Af en toe een nieuwe ringtone, da's leuk. Wat dacht je van deze? De 'korte versie' van de shahada, de islamitische geloofsgetuigenis, gezongen door een tenor (!); het is een fragment uit "Chant du Muezzin" (uit het symfonische werk "Le Désert"):

archive.org/details/Le_Desert_F._David_fragment [mp3]


Ter vergelijking hier de shahada zoals het uitgesproken moet worden (de 'uitgebreide versie' inclusief "Ashaddoe an" ik getuig dat - afkomstig van een cassette behorend bij het boek "Kom tot het gebed, een korte inleiding tot de praktijk van de islam" van imam Abdulwahid van Bommel):

archive.org/details/KomTotHetGebed [mp3]

Le Désert, Ode-Symphonie par Félicien David

Javasche Courant, 14 augustus 1847 (p 8)

Met behulp van de zoekterm muezzin deze keer, probeer ik in het krantenarchief van Delpher.nl bijzondere cartoons te vinden die een plek verdienen op mijn weblog. Om het zoekresultaat wat breder te maken kies ik bij 'Uitgebreid zoeken' niet alleen voor 'Illustratie met onderschrift' maar ook voor 'Advertentie'. Kom ik bovenstaande annonce tegen! Wat ben ìk benieuwd hoe dit werk ("Le désert" van Félicien David) zal hebben geklonken...

Zal die "Chant du Muezzin" iets weg hebben gehad van de oproep tot het gebed? Bij het raadplegen van de bladmuziek blijkt dat de componist wel de klok heeft horen luiden, maar niet wist waar de klepel hing (zie afbeelding onderaan).

klik op deze link voor de tekst van de oproep tot het gebed (azan, azaan):
nl.wikipedia.org/wiki/Azan

Meer info:
en.wikipedia.org/wiki/Le_désert over het werk
en.wikipedia.org/wiki/Félicien_David over de componist
imslp.org/wiki/Le_désert_(David,_Félicien) bladmuziek (PDF)
archive.org/details/ledesertodesymph61davi bladmuziek  (PDF)


UPDATE D.D. 8 APRIL 2014:
In 1991  is "Le Désert" uitgebracht op CD.
Meer info: Discogs.com, Musicweb-international.com, Radiomelasudas-beaumarchais.blogspot.com

[Archive.org] klik op DEZE LINK voor een extra groot leesbaar formaat

Zeldzaam historisch materiaal: "Maolid", een loflied op Mohammed (vzmh) door o.a. Somaliërs op een 78-toerenplaat

Op Twitter volg ik ook enkele #78rpm accounts, in de hoop zo koranrecitatie van jaren her te ontdekken. Gisteren: ik zie deze tweet van @JewishMorocco in mijn timeline. Het label van de besproken 78-toerenplaat vermeldt "Lecture psalmodié du Koran". Ik beluister de track ("Maolid") en meld dat het geen koran is; van @ceints2bakelite (de schrijver van de weblogbijdrage waar de track "Maolid" deel van uit maakt) dan de vraag: wat is het dan wel. Waarschijnlijk een loflied, zeg ik:

@ceints2bakelite @JewishMorocco @afropopww @BanningEyre 'Maolid' refers to http://t.co/hFjsJaDoV1 birthday Muhammad pbuh, maybe praise song
— Abdulwadûd Louws (@AbdulwadudLouws) March 17, 2014

In de hoop via deze 'link' aan koranrecitatie op 78-toerenplaten te komen laat ik @ceints2bakelite weten dat, mocht hij koranrecitatie op 78rpm tegenkomen, dat hij dan contact met mij kan opnemen, daar ik altijd bereid ben de gereciteerde verzen te identificeren. (Daarvoor gebruik ik dan de fonetische Quran Search machine van IslamiCity.com waar ik al eerder gebruik van heb gemaakt ten bate van een weblogbijdrage over koranrecitatie op 78rpm van niemand minder dan Abdulbaset Abdessamad.)

@ceints2bakelite zegt "OK, I will" en bedankt mij voor de hulp naar aanleiding waarvan hij zijn weblogbijdrage over o.a. de track "Maolid" aanpast: "[...] a praise chant recording released by Pathé. (Thanks to Abdulwadûd Louws for his help!)" staat er. Mash'Allah, dat is leuk! Klik op onderstaande link om de gehele weblogbijdrage van @ceints2bakelite te kunnen lezen en, belangrijker nog, de diverse tracks te belúisteren. Onderaan de weblogbijdrage die je nu leest vind je "Maolid" als een embedded audio track. Veel luisterplezier!

ceintsdebakelite.com/2014/03/13/march-selection



soundcloud.com/ceints-de-bakelite/somali

Voorstelling: "De Electrische Moskee" (1893)

Rotterdamsch Nieuwsblad, 10 april 1893 (p 12)

Jammer, we zullen nooit weten wat De Electrische Moskee moest voorstellen. Een slottableau; een levend schilderij met een minaret als moderne vuurtoren? En wie waren die Mister en Miss O' Donnel a.k.a. Les O'Donnel's? Broer en zus? Het prikkelt in ieder geval mijn phantasie. Spannend!

UPDATE D.D. 6 JANUARI 2014:
In mei en juni 1893 zijn de O'Donnels in Amsterdam. De omschrijving in Het nieuws van den dag: kleine courant van 1 juni 1893 is uitgebreider dan in het Rotterdamsch Nieuwsblad:

"Heden en volgende avonden groote brillante Specialiteiten Voorstelling. Weder optreden van Mr. en Mme. O'Donnell, "Great Electrical Musical Show". Instrumentale Voordracht  en het brillante slot tableau "Een Electrische Moskee".

Reisbrieven (mej. T. Raedt van Oldenbarnevelt)

Heerlijk, dat struinen door oude kranten. Een paar dagen geleden: in kranten.kb.nl (nu: kranten.delpher.nl) vind ik in de Leeuwarder Courant de tweede reeks van "Zwerftochten door Perzië, reisbrieven van Mej. T. Raedt van Oldenbarnevelt", verdeeld over zeven bijdragen. De eerste reeks is vervolgens moeilijk te vinden, daar deze een andere titel blijkt te hebben (Reizen in Perzië) en door de Nederlandsche  jongedame onder een pseudoniem is geschreven: TORAVO, dat staat voor TOni RAedt Van Oldenbarnevelt.

Beide reeksen heb ik in de weblogbijdrage die je nu leest gemakkelijk bereikbaar gemaakt.

Zó werd Nederland in de jaren 1933 en 1934 over Perzië en omstreken voorgelicht (de westerse superioriteit spàt er vanaf):



EERSTE REEKS

Reizen in Perzië. I. 'Mariette Pacha' ergens voorbij Corsica. LC, 8 juni 1933.
Taferelen aan boord (Middelandse Zee). Alexandrië. "En vuil dat ze zijn, vuil... om van te klappertanden!"

Reizen in Perzië. II. Alexandrië (vervolg). LC, 15 juni 1933.
Schilderachtig Alexandrië. "Rembrandt had hier zijn sujetten moeten halen!" Beyrouth. Damascus.

Reizen in Perzië. III. Ruthba. LC, 22 juni 1933.
Ruthba. Op bezoek bij de sjeik. Verdwaald in de woestijn. "Werkelijk heel beklemmend!"

Reizen in Perzië. IV. Door de woestijn (vervolg). LC, 30 juni 1933.
"'t Was misère en ellende, en ik klappertande van de koude." Ramadi. Bagdad. Teheran. Steniging (van horen zeggen). Op bezoek bij kennissen uit Bagdad.

Reizen in Perzië. V. Bazar. LC, 5 juli 1933.
Shoppen in de bazar. "Ik zag ergens een kleinen Koran liggen en wilde het boekje in de hand nemen - lieve hemel! [...] Opeens begon een man, tegen een paal geleund, luidkeels te schreeuwen. Aan de eentonigheid van zijn stem en het antwoorden van een ander verderop begreep ik dat het het zooveelste gebed was. Het klinkt allemaal zoo vreemd voor me." De Zwijgende Toren (Zarathustra).

Reizen in Perzië. VI (slot). Ispahan. LC, 15 juli 1933.
Kum. "Deftige café's of caravanserails hebben een grammofoon en in akelig hoogpiepende, valsche tonen schettert en kermt daaruit de Perzische muziek. Europeesche muziek begrijpt men niet; wèl danssteppen en warempel ook af en toe een jazzmopje." Ispahan. In een tapijtweverij (kinderarbeid).

TWEEDE REEKS

Zwerftochten door Perzië.
I. Teheran. LC, 9 februari 1934.
Ashoera beschreven. "Maar - door al dien rouw en dat geweeklaag kreeg ik mijn post niet!" Verhuisd naar Shimmeran.

Zwerftochten door Perzië.
II. Shimmeran. LC, 16 februari 1934.
Dieren en dierenleed. "Ik kan je zeggen telkens en telkens weer springen de tranen me in de oogen en ik zou wel willen uitschreeuwen: ellendige menschen - ik wou dat je zelf zoo behandeld werd." Offerfeest beschreven.

Zwerftochten door Perzië.
III. Shimmeran. (vervolg). LC, 23 februari 1934.
Ervaringen. Ontmoetingen. Nationaliteiten (Europeanen, Armeniërs, Arabieren, Turken, Chaldeeuwen, Syriërs, Joden, Abessiniërs). Zeden en gewoonten. "Perzen zijn geweldig knap, voor zoover je er van ziet - en dat is eigenlijk alleen het mannelijke gedeelte van het volk."

Zwerftochten door Perzië.
IV. Meshed-i-Sher. Caspische Zee. LC, 2 maart 1934.
Een schitterende tocht. Wijken voor de shah. Hotel Oriënt te Mesbediser. "Weet ge wat we heel gewoon gedaan hebben? We hebben de eetzaal van het hotel in beslag genomen en omgetooverd [...] in een slaapkamer!"

Zwerftochten door Perzië.
V. Teheran. LC, 9 maart 1934.
Bruiloft. Een komediespel door travestieten. Een eetzaal als slagveld. In de vrouwen-afdeeling. "De bruid zoo stil, de lange wimpers over de wit gepoederde wangen en naast haar op den grond het grootmoedertje dat [...] dezen nacht, den eersten, ook zal doorbrengen in de 'chambre nuptiale'"

Zwerftochten door Perzië.
VI. Perzische geschiedenis, taal en muziek. LC, 16 maart 1934.
"De officieele taal is Farsi. De naam Pers is een verbastering van Pars - nu Fars - dat de hoofdstad was van de Achemenide-dynastie. [...] De Perzen noemen zichzelf niet zoo, maar spreken van Iraniërs of Ariërs."

Zwerftochten door Perzië.
VII. Teheran. Zeden en gewoonten. LC, 23 maart 1934.
Alles gebeurt op straat. De tuinman ging op bedevaart naar Kum. "Het verschil tusschen armoede en rijkdom is hier wel heel schrijnend als je die vele menschen-in-vodden ziet."

UPDATE 27 april 2014
(de linken naar de afzonderlijke afleveringen zijn aangepast)

Nieuwjaar. De beste wensen!

deze bijdrage heb ik al eerder (in iets andere vorm)
op mijn weblog geplaatst d.d. 18 februari 2005

De beste wensen! In veel moslimlanden is het is vandaag al islamitisch nieuwjaar, de eerste dag van de eerste maand (Muharram) van het jaar 1435. Op Tamxarit, de tiende dag van Muharram, wordt in Senegal het nieuwe jaar pas echt gevierd. Aan de vooravond van deze dag gaan in Senegal kinderen langs de huizen om snoep en ander lekkers op te halen: de jongens zijn dan gekleed als meisjes en de meisjes als jongens. Dit verkleedfeest heet Tadiabon (ook gespeld als Taajaboon, Tajabon, etc). Tadiabon heeft niets met islam te maken, althans zoals het feest nu gevierd wordt. Tadiabon doet me denken aan Halloween en Sint-Maarten, wanneer kinderen hier in Nederland langs de deuren gaan.

Volgens Oustaze Alioune Sall zoals weergegeven door Ndiaga Ndiaye in zijn artikel "Célébration de la Tamxarit : Un jour, des événements" (Lequotidien.sn, 18-01-2005) heeft de Tadiabon

"een religieuze en sociale oorsprong: talibés (bedelaars afkomstig van koranscholen) bezoeken op de vooravond van Tamxarit hun familie; na het correct voordragen van een soera krijgen ze dan een deel van de copieuze maaltijd mee, die op die avond wordt verorberd. In de loop van de tijd is de Tadiabon verworden tot een farce die gedragingen met zich meebrengt die niet conform de islamitische wetgeving zijn."

Het is goed om bij deze religieuze oorsprong van Tadiabon stil te staan (voor ik het genoemde artikel las, wist ik nog niets van de oorsprong van Tadiabon). Aan de andere kant, wanneer ik dan zo groepen kinderen langs de deuren zie gaan, uit volle borst de bekende Tadiabon-liedjes zingend, dan raak ik toch ontroerd door al die blije gezichtjes en vraag ik me af wat er zo erg is aan zulk onschuldig vermaak.

Hier twee voorbeelden van Tadiabon-liedjes (met vertaling) *


1. TAAJABOONJI NEEX NA

Taajaboonji neex na Taajaboon vieren is helemaal te gek

Lu ka taxa neex? En waarom is dat zo heerlijk dan?

Góór robe, jigéén sabador [Nou,] jongens [dragen] jurken en meisjes kaftans


2. TAAJABOON WËLÉ
(van de groep kinderen zingt de ene helft de tekst en de andere helft antwoordt telkens na elke korte zin met "wëlé")

Taajaboon (wëlé) [taajaboon - algemeen]
Taajaboon (wëlé)

Sama Taaj bi (wëlé)
Oh, mijn Taaj (wëlé)

Abdou Jambaar (wëlé) [introductie van 'verhaal' over Abdou Jambaar]
Abdou Jambaar (wëlé)

Ñaari malaaka la (wëlé)
Is twee engelen (wëlé)

Ci kaaw leye jogge (wëlé)
Hij is van boven gekomen (wëlé)

Daanu ci sapruum (wëlé)
En op de grond gevallen (wëlé)

Moo, yaay ji (wëlé) [taajaboon - algemeen]
Hé, mevrouw (wëlé)

Ndeggëm dangey nelaaw (wëlé)
Als je slaapt (wëlé)

Yëwul book (wëlé)
Wordt dan wakker (wëlé)

Sarax ndongo njaay (wëlé)
En geef ons wat lekkers (wëlé)

Tay du bësu nelaaw (wëlé)
Het is nu niet de tijd om te slapen (wëlé)

"Ma ne, yaay ji (wëlé) [Abdou Jambaar die spreekt]
Luister naar me, mevrouw (wëlé)

Mba julli nga am?" (wëlé)
Houdt u zich aan uw vijf dagelijkse gebeden?" (wëlé)

Mou ne: waaw waaw (wëlé) [verhalend]
Ze zegt: zeker weten (wëlé)

"Yaggat leen ko yaggat!" (wëlé) [Abdou Jambaar]
Neem haar mee! (wëlé)

"Fu ñu ko yaggat jëmë?" (wëlé) [een groep engelen]
Waar nemen we haar naar toe? (wëlé)

"Sa Àjjana sa!" (wëlé) [Abdou Jambaar]
Naar het Paradijs! (wëlé)

Mu ne tëxët reh (wëlé) [verhalend]
Ze breekt in lachen uit (wëlé)

"Ma ne, baay bi (wëlé) [Abdou Jambaar]
Luister naar me, mijnheer (wëlé)

Mba julli nga am?" (wëlé)
Houdt u zich aan uw vijf dagelijkse gebeden? (wëlé)

Mu ne: deedet (wëlé) [verhalend]
Hij zegt: nee (wëlé)

"Yaggat leen ko yaggat!" (wëlé) [Abdou Jambaar]
Neem hem mee! (wëlé)

"Fu ñu ko yaggat jëmë?" (wëlé) [een groep engelen]
Waar nemen we hem naar toe? (wëlé)

"Sa Saffara sa!" (wëlé) [Abdou Jambaar]
Naar de hel! (wëlé)

Mu ne tëxët jooy (wëlé) [verhalend]
Hij breekt in huilen uit (wëlé)


Wanneer de kinderen hun snoep, rijst of ander lekkers in ontvangst hebben genomen, zingen ze:

Bi lépp sarax duununa
(Dank u voor) al deze overvloedige gaven

____________________

Met dank aan Ndoya voor de teksten (uit publiek domein) en de vertaling ervan. Ik heb gepoogd de liedjes in de officiële spelling van het Wolof te schrijven, daarbij heb ik geraadpleegd "Ay Baati Wolof, A Wolof Dictionary – Revised Edition 1997" door Pamela Munro en Dieynaba Gaye in de serie "UCLA Occasional Papers in Linguistics, Number 19", een uitgave van het "Department of Linguistics, University of California, Los Angeles, 1997". Zie ook mijn weblogbijdragen: Sama Tamxarit (07, 08, 09 Janvier 2009) d.d. 9 januari 2009, De maan liegt niet d.d. 14 februari 2005 en Het nieuwjaarsfeest, maar dan anders d.d. 1 januari 2005.

* Uitspraaktips: ë – als de ‘e’ in ‘echt’ / j – als de ‘j’ in ‘Joe’ / x als ‘g’ in ‘goed’

Al Fatihah + Al Ikhlas : Moskee-liederen (1928)

De redactie van Het nieuws van den dag voor Nederlandsch-Indië had vernomen dat de regent van Bandoeng, R.A.A. Wiranatakoesoema (de Vijfde), een plaat had opgenomen. "Moskee-liederen", aldus de redactie. Na beluistering van deze soera's c.q. koran-hoofdstukken (want dat zijn het) publiceert de redactie een korte recensie. Let op de laatste alinea :-)

Het nieuws van den dag voor Nederlandsch-Indië, 11 januari 1928 (p 2)

UPDATE 25 april 2014 (knipsel link aangepast)

♪♫♪ La ilaha ill'Allah ♪♫♪

Op de valreep op deze mash'Allah gezegende vrijdag nog een muzikale bijdrage uit Senegal: Dial Moussa Ale & Le Groupe Fullë met "Diiné Ji". Islam is in Senegal één in zijn verscheidenheid, dat is de strekking van dit lied. Achtereenvolgens zingt Dial Moussa Ale (a.k.a. Dial Mbaye) de lof op een aantal belangrijke religieuze leiders uit het verleden - afkomstig uit verschillende Senegalese broederschappen. Last but not least is Allah aan de beurt:

"La ilaha ill'Allah (er is geen andere god dan Allah)"

www.youtube.com/watch?v=KOriP5e8gxo

"Allah's Holiday"

De Telegraaf, 7 oktober 1977 (p 14)

Weer wat bijzonders gevonden in het Historische Krantenarchief met het trefwoord 'Allah'. Man man, vroeger misbruikte men Zijn Naam waar het maar kon. Ha! Àlles om een oriëntaals sfeertje te creëren. Dat is nu wel anders. Dat nummer "Allah's Holiday": wat is de diepere gedachte erachter? Even het internet op. Zal deze 'klassieker' nog ergens te vinden zijn?

Om een lang verhaal kort te maken, "Allah's Holiday" komt uit de Amerikaanse operette/musical Katinka (première 1915). Het intro heeft nog iets oriëntaals maar al gauw wordt het een riedeltje van dertien-in-een-dozijn. De tekst (zie onderaan deze weblogbijdrage) is lachwekkend. Hier een vroege instrumentale versie, voor wat 't waard is:

archive.org/details/RudolphFrimil-AllahsHoliday1917 [mp3]
MEER INFO:
en.wikipedia.org/wiki/Katinka_(operetta) (achtergrondinformatie)
www.nypl.org/blog/2011/11/21/musical-month-katinka (diepgravend artikel, inclusief links naar score + libretto)

lees ook mijn weblogbijdrage Curieus: "Allah", een lied van S.A. Mahlmann (vertaling H.W. Longfellow) van 13 mei 2011

UPDATE 25 april 2014 (knipsel link aangepast)

Legeraanvoerder Van Bommel

een still uit de korte film "Flowers" (1965)

De actualiteit indachtig laat ik vandaag de term 'geweld' los op de zoekmachine van Etymologiebank. Wàt een verhaal:

www.etymologiebank.nl/ trefwoord/geweld

Wàt zie ik? De eigennaam 'Wouter' (*wald-her)  blijkt 'legeraanvoerder' te betekenen. Imam Abdulwahid van Bommel (ja, dezelfde die mij in 1996 heeft geïnterviewd over mijn keuze voor islam) heette vóór zijn bekering tot islam nog Wóuter van Bommel. Eigenlijk had Van Bommel het muzikale geweld van Free Jazz Inc. moeten leiden - en niet ene Willem Breuker ;-)

Mozes kriebel!

www.etymologiebank.nl/trefwoord/muziek

lees ook Hayya! (ezzan) 
van 21 juli jl.

Blijft leuk. Grabbelen in de etymologie-ton. Vandaag gezocht naar de oorsprong van 'muziek'. En ja hoor, wéér zo'n aparte vondst. Uiteraard wordt verwezen naar 'muze'. Een citaat:

Ontleend wrsch. via Frans musique ‘toonkunst’ [1150; TLF], aan Latijn mūsica, dat zelf ontleend is aan Grieks mousikḕ tékhnē ‘muziek’, letterlijk ‘de kunst der muzen’. Hierin is mousikḕ een afleiding van Moũsa ‘zanggodin, godin van kunst of wetenschap’, zie → muze, met het achtervoegsel -ikós, zie → -isch; voor tékhnē zie → techniek.

Dè Moussa die ik ken is de profeet Moussa (Mozes, vrede zij met hem). Hij heeft immers onze profeet Mohammed (vrede zij met hem) na diens hemelvaart ondersteund bij het onderhandelen over het gebed (salaat). Aan Moussa hebben wij moslims te danken dat we niet 50 maar 5 keer per dag moeten bidden (zie ergens halverwege deze weblogbijdrage van 25 december 2003). Wanneer dan blijkt dat een 'Moũsa' een godin is, ben ik even van mijn á propos. Soit,  het heeft in ieder geval iets met religie te maken ;-)

TFM 'en direct'

In Senegal wordt tijdens de ramadan de programmering van TV en radio aangepast. Op privézender TFM betekent dat dat er op een ramadan-dag vóór iftaar géén dolle Kouthia* tussen de clips door scherp commentaar op de actualiteit levert - in plaats daarvan zien we in het programma Seetu Ramadan een traditioneel geklede presentator (zie screenshot) die tussen de religieus verantwoorde clips kijkers aan het woord laat. Correctie: overdag is Kouthia ook van de partij met een ramadan programma (als onderdeel van zijn Kouthia Show). Ruim ná iftaar is hij er opnieuw met zijn Abou Bilal sketches. Zie deze YouTube playlist voor alle ramadan episodes (Kouthia show + Abou Bilal).

In het programma Seetu Ramadan worden er met een keur aan gasten religieuze thema's besproken. Op het moment van het plaatsen van deze weblogbijdrage duurt het nog enkele uren voor het vasten in Senegal verbroken wordt (iftaar). Dat betekent: veel verhandelingen over de koran, videoclips met (Senegalese) religieuze muziek. Maak eens kennis met de ramadan-programmering en stem nu af op TFM, het televisiestation van de Groupe Futurs Médias (eigenaar: minister/zanger/zakenman Youssou Ndour).

NB: lees je deze bijdrage wanneer het geen ramadan is, dan is de programmering uiteraard anders. Dan kan het geen kwaad om óók af te stemmen op TFM. Veel kijk- en luisterplezier!

voor de actuele links naar (live) streams van TV + radio

ga naar www.youtube.com/user/tfm

www.youtube.com/watch?v=y6Vzt8mArtY

Iftaar, de soundtrack

Weer zo'n verborgen muzikale schat gevonden in het Community Audio archief van Archive.org. "Ramadhan Finale" archive.org/details/RamadhanFinale Volgens de metadata van deze upload is deze audio file (een loflied op Allah, met instrumentale begeleiding) al geüpload op 14 augustus 2010, maar tot nu toe nog geen 50 keer beluisterd. Uploader  'Slowjack' kent het lied van zijn tijd in Singapore waar het altijd klonk (op de radio?) tijdens de ramadan vlak na de oproep tot het avondgebed - met dit mash'Allah  lied werd het verbreken van het vasten ingeluid.

archive.org/details/RamadhanFinale

X Factor 5. Liveshow 5. Ali B n.a.v. Orpheus' tweede optreden: "Takbier!" (Allahoe akbar)

#xfactor Zei Ali B nou na zijn commentaar op het 2e optreden van Orpheus "Takbier, takbier"? (off-screen) #dtv
— Abdulwadûd Louws (@AbdulwadudLouws) June 28, 2013

Gisteravond. Tijdens het kijken naar X Factor denk ik jurylid Ali B. te horen roepen "Takbier! Takbier!" (naar aanleiding van het tweede optreden van de groep Orpheus). Vanochtend xfactor.nl gecheckt en ja hoor, ik heb het goed gehoord. Hélemaal aan het eind van dit fragment hoor je Ali B. het roepen. Takbier is de term voor de zin "Allahoe Akbar" (Allah is Groot)  en wordt vaak gebruikt als een oproep. en.wikipedia.org/wiki/Takbir Nou, oké dan,

Allahoe Akbar! ;-)

Kijk hier naar het bewuste optreden van Orpheus met helemaal aan het eind het commentaar van Ali B: www.rtl.nl/xl/#/u/f822b995-11cc-e918-9046-bd4fffdf76d3

UPDATE 15.35 UUR: Beluister het commentaar van Ali B. op het optreden van Orpheus via onderstaande audio player van Archive.org [mp3]

archive.org/details/TakbierTakbierDutchXFactor20130628

[Moslimhumor] comédien Mamadou Pène: vroom èn vrolijk

www.youtube.com/watch?v=kAekuM7_ba4 (Mamadou Pène v.a. 07m08s)

Mamadou Pène (gauche)

Bij het overzetten van bijdragen naar mijn weblogarchief kom ik veel historisch materiaal uit Senegal tegen. Veel van dit materiaal heb ik zonder veel achtergrondinformatie gepost, zuiver en alleen omdat mijn kennis over dat materiaal meestal niet toereikend is. Een paar dagen geleden kom ik de film "Quatre Vieillards Dans Le Vent" weer tegen. Een gelukkig weerzien! Over deze oude videofilm heb ik wel wat kunnen vertellen (zie deze weblogbijdrage): een groep imams doet tijdens de ramadan van alles wat Allah verboden heeft - al begrijp ik maar een paar procent van de voertaal Wolof, fijn om die keur aan Senegalese filmsterren (waarvan enkelen al niet meer onder ons zijn) weer voorbij te zien komen. In één van de bijrollen zie ik de komiek Mamadou Pène (zie video still in deze alinea). Waar heb ik 'm laatst nog gezien, vraag ik me af.

Mamadou Pène. Al járen een vertrouwd gezicht in het Senegalese théâtre, de gebruikelijke benaming voor (meestal komische) videofilms met thema's als religie, liefde, geld, jaloezie - kortom het dagelijks leven gegoten in theater van het grote gebaar met een gulle lach. In "Quatre Vieillards..." heeft hij een klein aandeel maar in recentere producties speelt Mamadou Pène grotere rollen [voorbeeld 1 - voorbeeld 2 - voorbeeld 3]

Mamadou Pène dans "Pène à Paris" [partie 1] [partie 2]

Mamadou Pène (gauche) à Mbao

Nóu weet ik waar ik hem gezien heb. In de registratie van een optreden van Abdoul Aziz Mbaye en zijn gezelschap! [in oktober 2009 beschikbaar gesteld via mijn weblog] Mbaye zingt religieuze gezangen tijdens conferenties. Alhamdulillah heb ik een paar jaar geleden op Mamserigne.fr de genoemde registratie ontdekt en op YouTube en (later) op Archive.org geplaats. Op YouTube is de registratie verdeeld in zes delen. Direct aan het begin van deel 2 kun je Mamadou Pène vol vuur zijn bijdrage zien leveren met mash'Allah evenveel inzet als we van hem gewend zijn wanneer hij een rol speelt.

'Moslim' en 'humor' gaan niet samen? Muyyéén! Nou já zeg

www.youtube.com/watch?v=BBRNTivrM8E

Solidariteit. Wallahi! Walla! Ja toch, niet dan?

Negentig procent van de inwoners van Senegal is moslim, vijf procent is christen. ‘s Zondags worden op veel radiostations de programmering bepaald door kerkdiensten en andere christelijke uitzendingen, op andere dagen slaat islam de klok met dagelijkse programma’s waarbij uiteraard de vrijdag helemaal in het teken staat van het geloof. Solidariteit tussen christenen en moslims (zonder de verschillen met de mantel der liefde te bedekken) is vanzelfsprekend in Senegal; dat dat soms leidt tot hele bijzondere producties op muzikaal gebied is buiten Senegal nauwelijks bekend. Neem nu het voorbeeld van een christelijk koor uit Dakar, Senegal, dat naast christelijke en wereldlijke liederen ook een aantal liederen op het repertoire heeft waarin islam centraal staat.

Via onderstaande player kun je naar een voorbeeld luisteren. Voertaal: Wolof (met een sterk Diola accent). Voor hen die de tekst niet begrijpen: neem toch maar de moeite om te luisteren. Het typisch geluid van de samenzang van een kerkkoor dat letterlijk tussen de regels door zingt "Wallahi!" [Bij Allah! vrij vertaald: Echt waar!] is heel bijzonder. Afgezien van wat percussie, zingt het koor a capella - dus zelfs bij puriteinse moslims kan dit lied door de beugel :-) Onderstaand fragment is afkomstig van RFM 94.0 Dakar, opgenomen 31 augustus 2007 van 08.55 tot 09.00 uur GMT. Veel luisterplezier!

www.wat.tv/audio/rfm-31aout2007-08h55-09h00-gmt-dl74_2fvj1_.html

RFM_31aout2007_08h55-09h00_GMT Vidéo abdulwadud sélectionnée dans Musique

कुली Coolie ('83), een èchte Bollywood classic!

Ga zitten en neem de tijd (twee uur en vijftig minuten) voor een èchte Bollywood klassieker: Coolie. Deze film heeft in de titelrol dè Indiase filmheld Amitabh Bachchan. Die scène in het begin waarin een vrouw al biddend op haar gebedskleed wordt overspoeld door water (de slechterik van het verhaal veroorzaakt een overstroming) vergeet ik nóoit meer > zie de stills onderaan deze bijdrage. Uiteraard ontbreken de liedjes niet in deze Bollywood film. Allahoe akbar :-)

Meer info hier: en.wikipedia.org/wiki/Coolie_(1983_film) NB: de film is niet ondertiteld, maar laat dat je er niet van weerhouden de hele rit uit te zitten...

www.youtube.com/watch?v=lVHTqxMwt2M





Stills uit de overstromingssequentie van de film Coolie:

Coolie still (08m43s)

Coolie still (08m46s)

Coolie still (09m11s)

Coolie still (09m13s)

Coolie still (09m16s)

Coolie still (09m18s)

Coolie still (09m22s)

Coolie still (09m23s)

Coolie still (09m23s)