Het ANP en de muzelmaniakken

Sinds enige tijd kun je in de archieven van Delpher.nl zoeken met zgn. wildcards  of jokertekens: vervang bij een zoekterm één letter door een vraagteken of een willekeurig aantal letters door een asterisk en je krijgt verrassende zoekresultaten! Zo zocht ik vandaag met de zoekterm muzel* en tot mijn verrassing vond ik twee ANP Nieuwsberichten van 23 augustus 1980 (nrs. 35 en 96) met rechtsboven het onderwerp van het bericht: 'Muzelmaniakken'. Een wel heel bijzondere benaming voor moslims...

klik op de afbeelding voor een groter formaat

Vragen des levens

resolver.kb.nl/resolve?urn=anp:1981:07:28:106

Ook tijdens nieuws lezen ontkom je niet aan de vragen des levens. Zo vroeg iemand van het ANP zich af of die beving in Iran een straf van Allah was :-)

"Welke is alleen de ware godsdienst?"

Ten bate van mijn weblog maak ik al jaren dankbaar gebruik van het Historische Krantenarchief van de Koninklijke Bibliotheek (KB) kranten.kb.nl. Af en toe kijk ik ook in het Boeken archief boeken.kb.nl, het Tijdschriften archief tijdschriften.kb.nl en het archief met oude radiobulletins anp.kb.nl.

Sinds vandaag zijn deze archieven te doorzoeken via één website: delpher.nl. Op termijn worden de afzonderlijke websites opgedoekt. Ik heb de Koninklijke Bibliotheek gevraagd of de kranten.kb.nl links (waar mijn weblog werkelijk vòl mee zit) dan nog wel werken. Zal dat niet het geval zijn, dan wacht mij weer een weblog-renovatie-klus van heb-ik-jou-daar. Jottem...

EEN GENOT, EEN ZEGEN
Dit gezegd hebbende het volgende: delpher.nl is een genot om mee te werken. Het is echt een voordeel dat alles nu onder één dak is. En wat een zegen dat de gele highlights, waarmee trefwoorden in de gevonden pagina's worden aangegeven, met één klik kunnen worden verwijderd (dat was bij kranten.kb.nl altijd een gehannes). Bij het afbeelden van een krantenknipsel wil ik namelijk géén highlights, dat doet afbreuk aan het oude, zeker wanneer het scans betreft van èchte kranten (micro-fiche scans vind ik sowieso oerlelijk, ik wil de vèzels van het papier kunnen zien).

TREFWOORD 'MEKKA'
Ten bate van mijn weblog laat ik nu het trefwoord 'Mekka' los op de zoekmachine van Delpher.nl. Zo blijft de weblogbijdrage die je nu leest on-topic, niet waar? Ik tik 'Mekka' in in het zoekveld en krijg een overzicht per archief. Het Tijdschriften archief is voor mij welhaast onontgonnen gebied dus klik ik daar op door. Vervolgens kies ik voor de negentiende eeuw, het tijdvak 1800-1809 en het jaar 1805. Hoe ouder, hoe interessanter! Ik heb nu nog één zoekresultaat over: een pagina uit het tijdschrift "Hedendaagsche vaderlandsche bibliotheek van wetenschap, kunst en smaak" (nr. 14) uit 1805 met bovenaan pontificaal de retorische vraag: "Welke is alleen de ware godsdienst?" Drie maal raden wat het antwoord is. Lees je mee?

klik hier voor de afbeelding in een groter formaat

"Vóór de oorlog kostte een vrouw ongeveer 5000 francs maar tegenwoordig..."

Lees eens onderstaand ANP-bericht uit 1948. Een aardig voorbeeld van hoe Nederland destijds werd voorgelicht over "de Arabieren in Marokko" en de koran:

bron: radiobulletins.delpher.nl

UPDATE 27 april 2014 (bulletin link aangepast)

Ramadan in het nieuws (toen)

TOO MUCH INFORMATION Er zijn van die mensen die op Twitter zó vaak met zulke interessante informatie aankomen, dat het geen beginnen aan is om aan elke tip aandacht te besteden. @EricHennekam is zo iemand. Voor mij als geschiedenisfanaat zijn zijn berichten over online archieven om te wátertanden. Duik ik, als de rasechte ADHD’er die ik ben, in elk archief waar Hennekam aandacht aan besteed, dan zou ik werkelijk verzúipen in de informatie en niet meer wéten waar ik het zoeken moet.

VERZORGD DOOR HET ANP Komt Hennekam vanavond met dit bericht: ”Gered uit de vuilcontainers van de NOS deze mooie bron. ANP Radiobulletins Digitaal 1939- 1984 http://anp.kb.nl” Ja, dan heb je me te pakken, hè. Gered uit de vuilcontainers, dàt doet ‘t ‘m. Ik klik door en ontdek ANP Radiobulletins Digitaal 1937-1984, een archief van anderhalf miljoen radiobulletins. ‘Typoscripten’ uit de periode 1937-1984, originele papieren met aantekeningen. Zo’n archief biedt legio mogelijkheden. Je kunt zoeken op datum (bijvoorbeeld op de geboortedatum van iemand die je kent, om zo te kunnen lezen wat er op de dag van haar of zijn geboorte in het nieuws was) maar ook natuurlijk ook op zoektermen. De bulletins zijn beschikbaar als scan, zie je een bulletin dat je graag wilt bewaren dan klik je op het diskette-icoon et voilá je bewaart het als een .jpg bestand. Easy!

RAMADAN IN HET NIEUWS Uiteraard heb ik direct wat zoektermen losgelaten op dit archief, zoektermen die te maken hebben met islam (ja, ik blijf on topic in deze weblogbijdrage). Met de zoekterm ‘moslims’ kom ik niet zo ver want tot niet zo lang geleden was de term ‘mohammedanen’ nog in zwang. ‘RAMADAN’ Ja, laat ik die zoekterm eens gebruiken. Dan kom ik vast veel interessants tegen. Hieronder een bulletin van 18 mei 1952 waaruit duidelijk blijkt dat de Franse machthebbers in Tunis het nogal te stellen hadden met de bevolking. De avondklok was van kracht. Maar ter gelegenheid van ‘het Mohamedaanse ramadan-feest’ [sic] werd de avondklok tijdelijk opgeheven (voor 30 dagen). Neem zelf eens een kijkje in dit bijzondere archief! anp.kb.nl radiobulletins.delpher.nl

klik op de afbeelding om de tekst in groter formaat te kunnen lezen

ANP Radiobulletin 18-05-1952_4

UPDATE 27 april 2014 (links aangepast)