Posts tonen met het label wolof alfabet. Alle posts tonen
Posts tonen met het label wolof alfabet. Alle posts tonen

zondag 11 februari 2007

Wolof Alfabet (III)

lees eerst mijn log Wolof Alfabet (II) van vanmorgen

Wellicht vanwege de typische klanken van het Wolof ziet het ajami alfabet dat ik heb gevonden in een forum thread van Seneweb.com (zie mijn log Wolof Alfabet I van gisteren) er wat anders uit dan bij andere (West-)Afrikaanse talen. Wie zal het zeggen? Ik ben geen taalkundige, maar slechts iemand die de roots van het Wolof (de moedertaal van Ndoya, mijn vrouw) wil vinden. Geschiedenis was altijd al mijn favoriete vak op school, als tiener deed ik zelfs op een blauwe maandag mee met archeologische opgravingen. Maar goed, terug naar het ajami:

Ajami zoals gepresenteerd op deze Hausa website is gewoon het Arabische alfabet (met de fa en de qaf geschreven op de oude manier). De manier waarop de letters worden geschreven, komt echter wel overeen met de manier waarop Arabisch wordt geschreven in Senegal. Vergelijk die manier maar met bijvoorbeeld het werkje Wird Tidiane, dat beschikbaar is op mijn weblog via deze link.

Graaf ik verder naar de wortels van het wolof, dan kom ik in een oerwoud van -tig aangepaste Arabische alfabets (of is het alfabetten? :-) om al die verschillende (West-)Afrikaanse talen te kunnen schrijven (via Kabissa.org kom ik terecht in een pdf bestand van Unicode.org waar heel diep wordt ingegaan op alle varianten van Arabische letters en diacritische tekens). Voor ik door de bomen het oerwoud niet meer zie, hou ik het nu even voor gezien voor wat betreft het Wolof in het ajami schrift. Ik stap nu zelf op de rem (ja, alhamdulillah heb ik door medicatie mijn ADHD onder controle) en kom er later pas weer op terug, incha Allah.

Maar toch ;-))) Mocht je tips hebben over de schrijfwijze van het Wolof ajami (boeken, naslagwerken, websites) stuur me dan een berichtje via het mailformulier van mijn weblog. Mocht dit formulier niet werken (zoals ten tijde van de plaatsing van deze log) dan kun je ook een mailtje sturen naar mijn hotmail account: ▇▇▇▇▇▇@▇▇▇.▇▇


UPDATE D.D. 12 FEBRUARI 2007
In al het enthousiasme dat overheerst in de forum thread Ecriture Wolof van Seneweb.com, trapt ook één van de deelnemers op de rem. Ene ‘Thiamaass’ zegt het volgende (ik geef je een samenvatting):

"We moeten echt het werk van Cheikh Anta Diop bestuderen of het ons door anderen, die er meer kennis van hebben, laten uitleggen. Het heeft echter geen zin om terug te komen op het alfabet wat we ons reeds hebben eigen gemaakt [het Latijnse schrift]. Als we terug willen naar een ‘mengsel’ [een zogenaamd 'Wolof Alfabet'] doet ons dat geen goed. Kijk maar naar de Berbers in het zuiden van Marokko: te druk bezig met verzet, zitten ze nu opgescheept met een ‘mengsel’ wat geen goed doet aan hun taal. Het is een mooi idee om aan een eigen alfabet te denken, maar zo’n ‘mengsel’ zou wel eens het eind kunnen betekenen van de Wolof taal, dat zou zo maar kunnen. Laten we de transcriptie van het Wolof in het Latijnse schrift gebruiken om het Wolof de status te geven die het verdient: geen dialect maar een TAAL. Laten we ons daar op concentreren en de rest nemen we dan voor kennisgeving aan."

Wolof Alfabet (II)

lees eerst mijn log Wolof Alfabet (I) van 10 februari jl.

De thread Ecriture Wolof is gisterenavond gestart op het forum van Seneweb.com en leert vele Senegalezen in den vreemde over het ontstaan van het Wolof, voor velen van hen hun moedertaal. Direct al werd de link met het Arabisch besproken (Wolof werd in het verleden geschreven in het ajami schrift, een soort Arabisch schrift waarin ook vele andere West-Afrikaanse talen geschreven werden). Blijkt dat er ook directe linken zijn tussen het Wolof en het oud-Egyptisch! Cheikh Anta Diop nota bene heeft er al jaren geleden aandacht aan besteed. Op www.ankhonline.com/langue1.htm is een scan geplaatst van de pagina’s van een deel van zijn werk "Parenté génétique entre l’egyptien pharaonique et des langues négro-africaines / Les formes verbales".

Alles leuk en aardig, maar waar ik nu naar op zoek ben, zijn schrijfregels van het Wolofal. Het mag dan Wolof zijn, geschreven van rechts naar links in een soort Arabisch schrift (Ajami), maar hoe de woorden er uit zien als de letters correct aan elkaar (of juist niet aan elkaar) geschreven worden, daar heb ik nog niets over gevonden. Ik zou graag bekende Wolof spreekwoorden als Yàlla Yàlla Bay Sa Tool (Allah helpt alleen hen die zichzelf helpen) geschreven zien in correct ajami schrift. Wordt vervolgd, incha Allah…

Léés deze webpagina over de linken tussen het oude Egyptische schrift en (o.a.) het Wolof: web.archive.org/web/20070202110854/http://www.ankhonline.com/langue1.htmm Boeiend!

zaterdag 10 februari 2007

Wolof Alfabet (I)

Sommige dingen verzin je gewoon niet!
Bij een kijkje op het forum van Seneweb.com vind ik in deze thread 'Ecriture Wolof' forum.seneweb.com/forum/viewtopic.php?t=19840 het volgende:




In de eerste bijdrage van deze forum thread wordt gezegd dat ene Assane Faye, le président du Mouvement des Enseignants Africains de Langue, dit alfabet zou hebben gemaakt in 1960 met het Latijnse en Arabische alfabet als basis.

Echter, in een andere bijdrage in deze thread staat een citaat uit Wikipedia (niet echt de meest betrouwbare bron, maar goed :-). Daarin wordt gesteld dat het Wolof
"voor lange tijd werd geschreven in een Arabisch schrift [Ajami]. Dit schrift wordt nog gebruikt in religieuze teksten maar hedentendage wordt het Wolof in Latijns schrift geschreven (…)"
Wolof geschreven in het Ajami schrift wordt Wolofal genoemd. ‘Wolofal’ staat ook voor de gesproken taal Wolof an sich, Wolof van vreemde smetten vrij :-). Die taal van jaren her waar vele bekende spreekwoorden vandaan komen. Mijns inziens staat het Wolofal gelijk aan Wolof Njaay / Wolof yu xóót, het Hoog-Wolof zeg maar, waar altijd aan wordt gerefereerd wanneer er een spreekwoord uit de oude doos wordt gehaald: "Wolof Njaay ne na…" Zoals ze zeggen in het Hoog-Wolof...

Mijn eerste bron van kennis over het Wolof is mijn vrouw Ndoya. Mijn tweede bron is het woordenboek "Ay Baati Wolof, A Wolof Dictionary, Revised Edition, 1997" van Pamela Munro en Dieynaba Gaye (UCLA Occasional Papers in Linguistics, Number 19). In dit woordenboek met uitgebreide inleiding wordt met geen woord gerept over een typisch Wolof alfabet. Mijn nieuwsgierigheid is gewekt!

fr.wikipedia.org/wiki/Ouolof_(langue)
en.wikipedia.org/wiki/Wolofal
de.wikipedia.org/wiki/Wolof_(Sprache)

UPDATE 11 FEBRUARI 2007
Na lezing van de diverse Wiki artikelen gaat mijn interesse direct uit naar die "talrijke gedichten en religieuze geschriften" die worden genoemd in het hierbovengenoemde Duitstalige Wiki artikel. Waar oh waar kan ik gedichten en geschriften die vinden? Laat ik eerst een zoektocht op het www beginnen met de zoekterm ‘wolofal’. Hieronder vind je daarvan de eerste resultaten. Latere bevindingen zullen incha Allah in nieuwe logs besproken worden.

web.africa.ufl.edu/WARA/Fallou Ngom Spring 2005 article.pdf
(Ajami info)


www.panafril10n.org/wikidoc/pmwiki.php/PanAfrLoc/ArabicScript
(Ajami info)


www.literacy.lancs.ac.uk/what/2006.htm
"Beneath the surface – Arabic-based scripts in West Africa" 23 May 2006

www.worldbank.org/afr/ik/wolof/ik11bis.doc
document geheel opgesteld in Wolofal (Latijns schrift)