Leesvoer. Jammie!

klik op de afbeelding voor een groter formaat

Vandaag ontvangen: "Verzamelde Werken, Deel 1: Smeekgebeden en redevoeringen"* van El Hadji Abdoul Aziz Sy (bijnaam: Dabakh, 'de Goede'). Het boek bevat gebeden in versvorm, aangevuld met redevoeringen, waarin verschillende onderwerpen behandeld worden vanuit een mystieke invalshoek. Deze gebeden zijn in het originele Arabisch, voorzien van een Franse vertaling.

klik op de afbeelding voor een groter formaat

Alle lof aan Allah, het merendeel van het Arabisch is gevocaliseerd (voorzien van klinkers, dat zijn de streepjes en krulletjes boven en onder het schrift): dat maakt het een stuk makkelijker voor mij om de originele versies van de gedichten te lezen, en niet te vergeten: uit te spreken. Het zijn ruim duizend bladzijden (inclusief alle bijlagen), dus hier ben ik incha Allah wel even zoet mee. Dat wordt lezen geblazen. Yalla!

* Besteld bij de FNAC: livre.fnac.com/a9537578/Abdulaziz-Sy-Diwan

Zikr / Asmaa ul Housna (Dabakh)

Mame Abdou "Dabakh"

lees eerst mijn weblogbijdrage Jazikr 
van 15 maart 2010

Alhamdulillah! Eén van mijn favoriete zikrs van lang geleden is weer tevoorschijn gekomen (zoals het ook deed in 2010). Het is een selectie van Schone Namen van Allah (Asmaa ul Housna) die dagelijks achter elkaar moet worden gereciteerd - een advies van serigne Abdoul Aziz SY, van 1957 tot zijn dood in 1997 is hij leider van de Tijaniyya-beweging in Senegal met als centrum de stad Tivaouane. Liefkozend wordt hij 'mame Abdou' (grootvader Abdou) genoemd. Ook staat hij bekend onder zijn bijnaam 'Dabakh' (de Goede).

De genoemde selectie (waarvan tijdens de zikr bijna elke Naam 111x moet worden gereciteerd) had ik na de vondst in 2010 bewaard als een tekstdocument op mijn mobiel (samen met andere zikrs). Na diefstal van mijn mobiel heb ik het verrichten van deze zikr veronachtzaamd. Uiteindelijk verdwijnt de zikr uit mijn geheugen; ik weet dan niet meer welke Namen er hoeveel keer moeten worden gereciteerd om tot een volwaardige recitatie te komen.

klik op de afbeelding voor een groter en leesbaarder formaat

Afgelopen zondag komt de selectie Namen langs in mijn Facebook-tijdlijn. Alhamdulillah, dà's lang geleden! Het is een Facebook-post uit 2012 die nog steeds wordt gedeeld. Ik lees de Namen en zie (net zoals bij mijn eerste kennismaking met deze zikr omstreeks 2007) dat er twee Namen zijn die geen deel uitmaken van wat in het algemeen geldt als hèt overzicht van de Negenennegentig Schone Namen van Allah - zoals  het overzicht op deze Wiki-webpagina:

nl.wikipedia.org/wiki/99_Schone_Namen_van_God

Het gaat om deze twee Namen: As-Sattaar en Al-Kaafie. Zij maken wèl deel uit van dit alfabetisch gerangschikte Wiktionary overzicht waar ze worden vertaald als respectievelijk "the Veiler of sin, the One who covers sin" en "the All-sufficient":

en.wiktionary.org/wiki/Appendix:The_99_names_of_Allah

Ik heb mij voorgenomen om de genoemde zikr van Dabakh weer dagelijks te reciteren. Om te voorkomen dat ik het wéér kwijtraak geef ik het een plaats op mijn weblog, onderaan de bijdrage die je nu leest. Bismillah:

Nu volgt een vertaling van de genoemde Facebook-post, met de vertaling van de Namen zoals gepubliceerd [behalve *] door Zahurul Hassan Sharib in dit werkje. Achter de vertaling staat hoeveel keer de betreffende Naam moet worden gereciteerd.

"Op advies van serigne Abdoul Aziz SY: formuleer - ná het reciteren van de Fatihah en de salaatul Fatih - de intentie om vergiffenis en rust/vrede te vragen en zeg daarna:

"1. ya Al-Ghaffaar (oh De Vergever) 111x
"2. ya Al-Kaafie* (oh Degene die Genoeg is) 111x
"3. ya As-Salaam (oh De Bron van Vrede) 111x
"4. ya Al-Hafiez (oh De Instandhouder) 111x
"5. ya Al-Latief (oh De Subtiele) 129x
"6. ya Ar-Rahmaan (oh De Barmhartige) 111x
"7. ya Ar-Rahiem (oh De Genadevolle) 111x
"8. ya As-Sattaar* (oh Degene die zonden toedekt) 111x
"9. ya Al-Kariem (oh De Edelmoedige) 111x
"10. ya Al-Moedjieb (oh De Verhoorder) 111x

"Deze [zikr] mag elke dag gereciteerd worden"

Dabakh, DCD 14 Septembre 1997

Dabakh

Op mijn weblog heb ik regelmatig aandacht geschonken aan serigne Abdoul Aziz Sy 'Dabakh' (ook gespeld als: Dabaakh, Dabbax, etc), de op 14 september 1997 overleden kalief van de tijani moslimbroederschap met als religieus centrum de stad Tivaouane, Senegal. In november 2006 vond ik een audio-archief met diverse toespraken, religieuze gezangen en koranrecitatie van Dabakh. Dit archief was slechts korte tijd online op luxus.seneweb.com/dabakh; alhamdulillah heb ik dit archief gedownload en na enige tijd beschikbaar gesteld op YouTube (in de tijd dat er nog een maximum was van tien minuten per video, vandaar die 'kleine porties'). Inmiddels is het archief ook beschikbaar op Archive.org als 44 mp3s.

Dabakh audio archief (luxus.seneweb.com/dabakh) op YouTube:
1: www.youtube.com/playlist?list=PL3BF3D0F363736084
2: www.youtube.com/playlist?list=PLB25504E6EB8B8517
3: www.youtube.com/playlist?list=PL196C99408C98C5D6
4: www.youtube.com/playlist?list=PLF0FD379E69E5A620

Dabakh audio archief (luxus.seneweb.com/dabakh) op Archive.org:
archive.org/details/DabakhAudioArchive (mp3s, stream, download)

Het is lange tijd behelpen geweest met online informatie over de tijani beweging in Senegal. In mijn weblogbijdrage Gamou 2007 – Sites Web de Tivaouane, FlashBack van 10 februari 2007 geef ik een overzicht van Tivaouane websites; de één nog onbereikbaarder dan de ander. Tijdens religieuze hoogtijdagen werd er aandacht geschonken aan de online bereikbaarheid; daarbuiten was het op z'n hollands gezegd huilen-met-de-pet-op. Alhamdulillah heeft Tivaouane sinds enige jaren een vaste plek op het internet: Asfiyahi.org. Kom ik er vandaag pas achter dat deze website 'mijn' Dabakh audio archief (zoals geplaatst op YouTube en onderverdeeld in vier afspeellijsten) middels 'embedded videos' ter beschikking heeft gesteld. Mash'Allah, dat is leuk om te zien!

Dabakh audio archief (luxus.seneweb.com/dabakh) via Asfiyahi.org:
1: www.asfiyahi.org/1ere-Partie-ARCHIVES-AUDIOS-44-Causeries-de-El-Hadj-Abdoul-Aziz-Sy-Dabakh_a777.html
2: www.asfiyahi.org/2eme-Partie-ARCHIVES-AUDIOS-44-Causeries-de-El-Hadj-Abdoul-Aziz-Sy-Dabakh_a778.html
3: www.asfiyahi.org/3eme-Partie-ARCHIVES-AUDIOS-44-Causeries-de-El-Hadj-Abdoul-Aziz-Sy-Dabakh_a779.html
4: www.asfiyahi.org/4eme-Partie-ARCHIVES-AUDIOS-44-Causeries-de-El-Hadj-Abdoul-Aziz-Sy-Dabakh_a780.html

Luister via onderstaande player naar koranrecitatie door Dabakh, afkomstig van deze webpagina archive.org/details/DabakhAudioArchive


UPDATE D.D. 16 SEPTEMBER 2015: Á voir la documentaire
"Mame Abdoul Aziz SY Dabakh" (2STV, 2013) stream/download
archive.org/details/Documentaire_Mame_Abdoul_Aziz_SY_Dabakh

Mechanische zikr, zeg maar

Ik ben al járen niet meer bezig met zikr (voor de niet-moslim buitenwacht: noem het maar moslim-meditatie). Na afloop van het gebed doe ik wel trouw mijn 33x soebhanallah 33x alhamdulillah en 33x allahu akbar maar dan heb je het ook wel gehad. Ik hou de aantallen bij met mijn duim die als een razende over mijn vingerkootjes glijdt: mechanische zikr zeg maar, uit gewoonte. Vroeger had ik een in de loop van de tijd zorgvuldig opgebouwde verzameling zikr, de teksten stonden in mijn mobiel (zie mijn weblogbijdrage Jazikr van 15 maart 2010). Toen ik vorig jaar op mijn werk m'n mobiel kwijtraakte, verloor ik ook het document met die verzameling. Dat was hard, al was ik toen al niet meer met zikr bezig.

Het zijn voor mij nu verwarrende tijden. Heb ik een paar dagen geleden gehoord dat er bij mij in 2005 géén diagnose ADHD zou zijn vastgesteld [UPDATE D.D. 29 MEI 2013: ik had het verkeerd begrepen, in hetzelfde jaar 2005 vond het ene bureau het te vroeg voor een diagnose ADHD terwijl het àndere bureau de diagnose wèl stelde - lees maar verder] vind ik nu net in een oude tas de uitslag van een onderzoek dat bij mij in 2005 is afgenomen en de conclusie is [tromgeroffel] : in dat jaar is bij mij zéker ADHD vastgesteld. De bron hier genoemd is dus zeker geen betrouwbare bron. Dat ik nu weer praat met een psychologe (en een psychiater, want er is medicatie in het spel) helpt mij zeer. Maar wat ik nu ècht mis is zikr, het gedenken van Allah - terwijl ik er voor ga zitten - en er de tijd voor neem - zoals ik vroeger deed - het gaf me veel kalmte.

ik heb uitzicht, maar veel zie ik niet

Tegen beter weten in check ik Google Play op zikr en tasbieh (gebedsketting). Je schrikt je het lep-lazerus (excusez-les-mots) wat je allemaal vindt. Naast leuke praktische apps als Tasbeeh / Tesbih van Picak Technology (zie de twee screenshots bovenaan deze weblogbijdrage) zijn er ook apps waarin de reclame teveel afleidt van Hem (zie afbeelding in deze alinea voor een voorbeeld)."Is Dit Echt of Nep?"

In de verzameling genoemd in de eerste alinea zat ook een mash'Allah zikr met veel Schone Namen van Allah erin (een zikr van de hand van serigne Abdoul Aziz Sy, tot in 1997 de leider van de tijaniyya beweging in Senegal). Incha Allah zal ik deze zikr snel weer vinden.

Alhamdulillah heb ik nog in mijn bezit het boekje "[Introduction au] Wird Tidiane" (met daarin opgenomen de Wazifa). Op deze pagina van mijn weblog heb ik de scans van het boekje geplaatst.

Het kan zeker geen kwaad om met de Wazifa mijn zikr weer op te pakken. De Wazifa is een verzameling zikr en smeekgebeden, voorafgegaan door soera Al-Fatihah, het staat in het boekje vanaf pagina 9. archive.org/details/Wazifa



Om niet al te hard van stapel te lopen - ik ken mezelf, alhamdulillah - zal ik me in het begin beperken tot de Salaatoul Fatih, onderdeel van de Wazifa en een speciaal smeekgebed waarin Allah wordt gevraagd de profeet Mohammed en zijn familie (vrede zij met hen allen) te zegenen:

SALAATOUL FATIH Bron: [Introduction au] Wird Tidiane (blz. 11)

Luister via onderstaande YouTube player naar de Salaatoul Fatih, zoals uitgesproken door serigne Abdoul Aziz Sy 'Dabakh':

www.youtube.com/watch?v=bMVdD7Fq8g4

Senegalese komiek Kouthia neemt geestelijke leiders te grazen. Hilarisch! “Sëriñ bi ne na…”

Lees ook:
E.H. Youssou Ndour in gebed, ingebed in ziyaar d.d. 18 maart 2012
Dabakh archief ondergebracht bij Archive.org d.d. 20 maart 2012

In bovenstaande weblogbijdragen kun je kennis maken met de bijzondere manier waarop een Senegalese geestelijk leider (sëriñ, marabout) zijn ideeën verkondigt. Hij spreekt indirect tot het volk via een spreker die zijn woorden hardop herhaalt. Voorbeeld:

archive.org/download/DabakhAudioArchive/Luxus01Dabakh.mp3

Op Futursmedias.sn vind ik een YouTube video van de Senegalese komiek Kouthia waarin hij geestelijk leiders op de hak neemt door met deze indirecte manier van spreken de draak te steken. Kouthia neemt in onderstaande one-man-sketch zowel de stem van de (timide) sëriñ als de luide spreker voor zijn rekening. Al begrijp je geen woord Wolof (de voertaal van deze sketch) dan is er nog veel te genieten! Duidelijk is wanneer wie (sëriñ of spreker) aan het woord is. Wanneer de sëriñ vanaf 3m20s wel heel lang praat, heeft de spreker een probleem bij het woordelijk herhalen (3m35s). Wat volgt is een finale waarin alleen de spreker aan het woord is met een daverende waterval van woorden waar Kouthia patent op heeft. Ja, Kouthia is hier echt in zijn element. Dat zie je. Dat hóór je!

Sëriñ bi ne na ‘Assalaamaalekum’!

www.youtube.com/watch?v=5FINUf2U2Oc

Chants religieux tijanis | Religieuze tijani gezangen (Tivaouane, Sénégal)

De moslimgemeenschap van Senegal bestaat uit een aantal broederschappen, waaronder de mourides (religieus centrum: de stad Touba) en de tijani’s (religieus centrum: de stad Tivaouane). Voor Senegalese tijani’s in diaspora (en in Senegal zelf, uiteraard) heb ik nu een selectie van hun religieuze gezangen ondergebracht bij Archive.org. De gezangen zijn afkomstig van Mamserigne.fr. De geluidskwaliteit is nogal lo-fi maar daar malen de liefhebbers (tijani’s in diaspora en in den lande) niet om. Het 'originele' materiaal komt van geluidscassettes (kopieën van kopieën van...). Maak je voor het eerst kennis met religieuze tijani gezangen, dan kan ik je track 4 (“Taïssir” door Abdoul Aziz MBAYE c.s.) aanbevelen.

archive.org/details/Chants_religieux_tijanis

Tracks 1-7: Abdoul Aziz MBAYE
Tracks 8-9: Cheikh NIANG
Tracks 10-24: Doudou Kende MBAYE
Track 25: Mbaye DONDE
Tracks 26-27: sëriñ Abdoul Aziz SY 'Dabakh'

Dabakh audio archief ondergebracht bij Archive.org

November 2006. Na wat random zoeken vind ik de index pagina luxus.seneweb.com/dabakh met daarop de tekstlinks naar 44 audiobestanden: een verzameling radiofragmenten en toespraken van en over Sëriñ Abdoul Aziz SY ‘Dabakh’ (ook gespeld als ‘Dabaakh’), van medio jaren 50 tot zijn dood in 1997 de grootkalief van de broederschap der tijani’s, gezeteld in de stad Tivaouane, Senegal. Ook zijn er vele religieuze gezangen te horen. Ik besef dat het een ware schat is, van belang voor de religieuze geschiedenis van Senegal. Niet lang na de download van deze schat, verdwijnt het van het internet. Zelfs het Internet Archive van Archive.org heeft de pagina niet kunnen bewaren (jammer, anders waren de 44 mp3-bestanden ook bewaard).

Maart 2007. De beheerder van de tijani website Mamserigne.fr blijkt bij het samenstellen van zijn archief rijkelijk geput te hebben uit het Dabakh archief zoals gepubliceerd op Seneweb.com.

September 2007. Fondationdabakh.sn doet hetzelfde. Zelf stel ik de 44 bestanden ook beschikbaar via mijn Dailymotion account, mijn WAT.tv account en diverse audio upload services als Filecrunch. Mash’Allah! Dabakh.net embedt een aantal van de Dailymotion bestanden, vergezeld van een compliment, gedeeltelijk in het Nederlands: “Merci à notre ami Abdoul Wadud. Bedankt.” Kijk, daar doe ik het voor!

September 2009. Het gehele Luxus archief van Dabakh zet ik op YouTube, verdeeld in fragmenten van niet meer dan tien minuten (dat was destijds nog het maximum per file). Dat was een goede zet, de belangstelling voor het Dabakh audio archief leeft weer op. Een jaar later zet ik de bestanden ook nog in mijn eigen Web-log.nl archief, zo zijn ze gemakkelijk te downloaden. Door de migratie van augustus 2011 ben ik deze bestanden verloren. Online archiveren, op dat gebied valt er voor mij nog veel te leren…

Heden, maart 2012. Tijdens het herstellen van mijn weblogarchief (dat in de war was geraakt door de migratie van Web-log.nl naar Weblog.nl) kom ik bijdragen tegen gewijd aan het Dabakh audio archief. Ik besluit de 44 mp3s onder te brengen bij Archive.org. Zo hebben de bestanden (voor de eerste keer) één playlist en is download van bestanden naar keuze nu een fluitje van een cent.

archive.org/details/DabakhAudioArchive

Op de Archive.org pagina nodig ik bezoekers uit om in het commentaar-gedeelte beschrijvingen van de bestanden te posten. Ik ben zelf niet bij machte om uitvoerig elk bestand van een beschrijving te voorzien. Uitzonderingen daargelaten. Maak je voor het eerst kennis met Dabakh en versta je geen woord Wolof, dan valt er nog zeker wat te genieten.

LUXUS 01 DABAKH
archive.org/download/DabakhAudioArchive/Luxus01Dabakh.mp3

In Senegal is het gebruikelijk dat de woorden van een sëriñ (geestelijk leider) worden uitgesproken door iemand anders. De sëriñ spreekt een regel uit, direct op luide toon gevolgd door de spreker die de woorden herhaald. Dit fenomeen kom je in het gehele archief tegen – in heel Sènegal for that matter. [In de video behorende bij de bijdrage E.H. Youssou Ndour in gebed, ingebed in ziyaar d.d. 18 maart jl. vind je ook een mooi voorbeeld van deze manier van spreken] Luister als voorbeeld eens naar het eerste bestand. De afwisseling tussen de sëriñ en de spreker gaat zó snel. Wàt een ritme!

LUXUS 08 DABAKH
archive.org/download/DabakhAudioArchive/Luxus08Dabakh.mp3

Na een introductie door Mouhamadou Mansour MBAYE volgt een radioverslag (gedeeltelijk in het Frans) van de gebeurtenissen rondom de begrafenis van Lamine Gueye (zie deze YouTube video voor een nieuwsitem over deze politicus die ten tijde van de opname voorzitter was van de Senegalese ‘Tweede Kamer’).

LUXUS 09 DABAKH
archive.org/download/DabakhAudioArchive/Luxus09Dabakh.mp3

Vervolg 'Lamine Gueye'. Dabakh houdt een toespraak (in het Arabisch) en gaat voor in gebed. Het is een speciaal gebed voor de overledene (djanazah gebed). Na de takbiers horen we vanaf 20m35s nog enkele minuten een religieus gezang. Wàt een sfeer!

LUXUS 27 DABAKH
archive.org/download/DabakhAudioArchive/Luxus27Dabakh.mp3

Sëriñ Abdoul Aziz SY reciteert uit de Heilige Koran (diverse fragmenten). In het eerste fragment (tot 7’25″) reciteert hij op een manier die ik nog nooit van een recitant heb gehoord, met een ‘toonzetting’ [excusez-le-mot] ver verwijderd van wat gebruikelijk is. Wat een róerende recitatie!

Archive Dabakh en 44 parts (téléchargés de luxus.seneweb.com/dabakh, 2006) #gamou

Playlist 1/4 (parts 1-13)
www.youtube.com/view_play_list?p=3BF3D0F363736084




Playlist 2/4 (parts 14-26)
www.youtube.com/view_play_list?p=B25504E6EB8B8517




Playlist 3/4 (parts 27-40)
www.youtube.com/view_play_list?p=196C99408C98C5D6




Playlist 4/4 (parts 41-44)
www.youtube.com/view_play_list?p=F0FD379E69E5A620

Dabakh, son dernier Bourde (1997)

www.youtube.com/view_play_list?
p=82CD57C26DE65B11
(zes video's in één playlist)

UPDATE D.D. 22 MEI 2013:
Nu ook bij Archive.org (zes video's)
archive.org/details/BourdeDabakh1997Part6Of6YouTube

"Daroul Habibi" (Dabakh)

www.youtube.com/view_play_list?p=76B5EC3CF5B53D89

Salaatoul Fatih (Dabakh)

www.youtube.com/watch?v=bMVdD7Fq8g4

Ramadan heeft altijd iets in petto

Zal je net zien. Is het ramadan, krijgt mijn computer kuren. Virussen en trojaanse paarden waren gelijk een griep door mijn C en D schijf. Tot nu toe is het mij niet gelukt het gevaar te bezweren, maar gelukkig kan ik af en toe terecht op de computer van iemand anders (da’s een vreemde gewaarwording, internetten achter een computer die niet de mijne is).

DABAKH AUDIO FILES (YOUTUBE EDITIE) Bloggen blijft voorlopig op de achtergrond. Ik geef nu voorrang aan het uploaden van de zgn. "YouTube editie" van de 44 audio files waarin serigne Abdoul Aziz SY ‘Dabakh’ (de in 1997 overleden kalief van de stad Tivaouane, de zetel van de Senegalese moslimbroederschap der tijani’s) veelvuldig aan het woord is. In deze vastenmaand is er m.i. veel behoefte aan zijn woorden. Daar komt nog bij dat het bijna zijn sterfdag is (14 september a.s. incha Allah), dus zullen vele Senegalezen (in diaspora en in den lande) op zoek gaan naar materiaal over Dabakh.

INCHA ALLAH NOG MEER BEREIK Deze verzameling heb ik in november 2006 gevonden op een index pagina van Seneweb.com, waar het gedurende korte tijd geplaatst was. Zelf heb ik het al eerder toegankelijker gemaakt en vervolgens op het internet gezet (zie bijvoorbeeld de WAT.tv widget in de linkerkolom van deze webpagina); dat leverde een flink aantal hits op. Met de plaatsing op YouTube bereik ik incha Allah nog meer mensen. Om deze plaatsing te realiseren heb ik de 44 audio files verdeeld in segmenten van minder dan tien minuten elk [update d.d. 21 feb 2013: tegenwoordig is de maximumlengte per YouTube video 15 minuten]. Dat was een hele klus, mash'Allah. Elk segment heb ik vervolgens omgezet naar video (een soort ansichtkaart van ‘Dabakh’ dat beweegt als ware het een oude film). Ten tijde van het plaatsen van de weblogbijdrage die je nu leest, heb ik reeds twee van de vierenveertig files geplaatst*. Incha Allah zal het mij lukken om alle files te plaatsen voor het 14 september is.

* Playlist Dabakh file no. 1 (van 44) in vier segmenten
www.youtube.com/view_play_list?p=0C4D1D902FD396B5

Playlist Dabakh file no. 2 (van 44) in drie segmenten
www.youtube.com/view_play_list?p=03AB9B28388BFF02

UPDATE D.D. 21 FEBRUARI 2013
Inmiddels staan alle 44 files in vier overzichtelijke playlists op YouTube:
Dabakh files 01-13 www.youtube.com/playlist?list=PL3BF3D0F363736084
Dabakh files 14-26 www.youtube.com/playlist?list=PLB25504E6EB8B8517
Dabakh files 27-40 www.youtube.com/playlist?list=PL196C99408C98C5D6
Dabakh files 41-44 www.youtube.com/playlist?list=PLF0FD379E69E5A620

Leebone.com : luistert en lacht (5)

Leebone.com le site web des leebs

Archiveren, waar doe ik het voor?
Soms zegt mijn intuïtie dat bepaalde gegevens die ik online vind, beslist bewaard moeten worden. Denk maar aan dat rijke audio-archief van serigne Abdoul Aziz SY ‘Dabaakh’ dat ik al enige tijd geleden heb ontdekt en voor het grote publiek bereikbaar heb gemaakt. Mash’Allah, deze ontdekking vind je (deels) terug in vele initiatieven die meesurfen op de Dabaakh-revival, zoals de websites Dabakh.net, de religieuze webpagina’s van Xalima.com en Mamserigne.fr.

Leebs (moppen) zijn uiteraard van een hele andere orde, maar zeker niet minder belangrijk. Het zijn exponenten van de Senegalese cultuur; kennis nemen van deze moppen leert je veel over de Senegalese volksaard. Vanochtend heb ik een CD gebrand met precies 500 moppen in audio (mp3), zijnde alle moppen die in 2008 op Leebone.com zijn gepubliceerd (inclusief 95 moppen die later weer zijn verwijderd, door de moderators of door de moppentappers zelf). Nou zie ik niet direct iemand deze compilatie CD beluisteren – het gaat hier immers om nou pak-’m-beet zo’n 18 uur audio. De CD kan incha Allah wèl mooi materiaal zijn voor iemand die onderzoek doet naar Senegalese cultuur, voor een boek, bijvoorbeeld. Enige kennis van de Wolof taal is dan wel vereist, daar het overgrote deel van de Leebs in deze taal wordt uitgesproken.

De CD kan het beste worden beluisterd op een computer. Via ‘Deze computer’ ga je dan naar ‘E:’ (met Windows 98 althans), op het beeldscherm zijn dan duidelijk zichtbaar de verschillende mappen: elke moppentapper heeft zijn of haar eigen map, zo raak je niet de weg kwijt op deze CD. Daarnaast hebben de gedelete moppen een eigen map (met daarin o.a. alle moppen van Papou a.k.a. Leboundoye*) en zijn ook de 18+ moppen apart gezet.

* UPDATE 2 JANUARI 2009 : Vorig jaar had 'papou/leboundoye' zich teruggetrokken na de commotie over een blasfemische mop over de engel Abdou Diambar. Enige tijd later publiceerde 'leboundoye' opnieuw drie moppen en leek terug van weggeweest, maar ook deze werden al gauw – door hemzelf? – weer van Leebone.com gehaald. Blijkbaar zijn één van de goede voornemens van 'leboundoye' om zich opnieuw te laten gelden. Gisterenavond laat heeft hij maar liefst elf nieuwe leebs geplaatst; de meesten zijn opgenomen in gezelschap op de manier van de leebeurs 'papekara' en 'demba', enkelen zijn moppen die hij in het najaar van 2008 als ‘papou’ heeft gepubliceerd (te herkennen aan het kenmerkende geschraap van de keel en een serieus klinkend ‘bismillah’ alvorens te spreken).

UPDATE D.D. 18 MEI 2013: Een selectie van de moppen uit 2008 is geüpload op Archive.org: archive.org/details/MayeWolof-BlaguesSenegalaises

Iets kunnen betekenen, fi sabilillah (Dabakh)

Op de bonnefooi het internet afstruinen levert voor mij bij tijd en wijle verrassingen op. Zo kom ik een paar dagen geleden terecht op Dabakh.net. En wat staat daar… "Les archives de notre ami Hollandais Abdou Wadud" en "Abdou Wadud fait un excellent travail d’archivage". Kaar, mash’Allah!

FLASHBACK - LUXUS.SENEWEB.COM/DABAKH Het is november 2006. Op een indexpagina van Seneweb.com (luxus.seneweb.com/dabakh) vind ik een overzicht van 44 tekstlinks naar mp3 bestanden. Het gaat hier om een archief van radio-uitzendingen gewijd aan 'Mame Abdou', dat is serigne Abdoul Aziz Sy ‘Dabaakh’ (ook geschreven als ‘Dabakh’ of ‘Dabbakh’ of ‘Dabagh’), de in 1997 overleden kalief van de stad Tivaouane, het religieuze centrum van de Zawiya Tijaniyya, één van de groepen die behoort tot de tijani moslimbroederschap. Van mijn vrouw Ndoya heb ik dan al veel gehoord over deze veel bewierookte man. Downloaden, die hap! denk ik direct en ga onmiddellijk aan de slag. En dat is maar goed ook… Enkele dagen later, wanneer de buzz over dit mp3-archief de ronde doet op diverse Senegalese websites, is de luxus.seneweb.com/dabakh indexpagina met bijbehorende 44 mp3-bestanden al weer van het internet verdwenen. Wellicht is de ruimte op de luxus server van Seneweb.com alleen tijdelijk gebruikt om binnen een select groepje deze bestanden uit te wisselen.
Ik zet de 44 mp3′s (ruim twintig uur audio!) op mijn Dailymotion account*, maak ze later ook nog downloadable als mp3′s (via Filecrunch.com, inmiddels off line) maak het wereldkundig op diverse Senegalese internetforums en wacht af. Ondertussen beluister ik met Ndoya de bestanden, terwijl zij in het Frans samenvattingen geeft van wat er wordt gezegd (de voertaal van de uitzendingen is Wolof).

FLASHBACK – MAMSERIGNE.FR Voorafgaande aan de Gamou 2007 (i.e. Mawloud, de viering van de geboortdag van de profeet Mohammed, vrede zij met hem) is er nog steeds geen officiële website van de Zawiya Tijaniyya van Tivaouane te bekennen. Dan springt een particulier in het gat van de markt en begint een website (Mamserigne.fr) die is gewijd aan een tot dan toe mij onbekende religieuze leider. Om de website aantrekkelijk te maken, plaats hij veel materiaal van religieuze leiders uit Tivaouane, waaronder serigne Abdoul Aziz Sy ‘Dabaakh’. Waarbij hij (zoals ook Xalima.com) put uit o.a. het rijke archief van 44 mp3′s dat door ondergetekende beschikbaar is gemaakt voor Jan Ali en alleman. Mash’Allah, wat ben ik dan blij dat mijn archiveringswerkzaamheden worden opgepikt en gebruikt. Maar dat is nog maar het begin…

TERUG NAAR DABAKH.NET Dabakh.net is mash’Allah de eerste website die, zonder mijn medeweten maar ach wat maakt dat uit, mijn naam gebruikt op een website die in het geheel is gewijd aan Dabaakh. Verdeeld over een aantal webpagina’s vind je dan Dailymotion players met een keuze uit de 44 audio-bestanden. Op de eerste van deze webpagina’s staat vermeld "Les archives de notre ami Hollandais Abdou Wadud" en "Abdou Wadud fait un excellent travail d’archivage". Kaar, mash’Allah!
Uiteraard doe ik mijn archiveringswerkzaamheden om iets te kunnen betekenen voor anderen, maar het doet mijzelf ook enorm goed wanneer een website mij een pluim geeft voor dit werk; ook voor het beschikbaar maken van video’s met Dabaakh** en een video clip van Ibrahima Mboup over Dabaakh. (bekijk HIER de video). In een opmerking op die laatste webpagina staat nog het volgende: "Merci à notre ami Abdoul Wadud. Bedankt." Mash’Allah, een dankwoord in het Nederlands. Om niet naast mijn schoenen te gaan lopen, loof ik Allah meerdere malen, want aan Hem heb ik dit allemaal te danken.

UPDATE D.D. 17 MEI 2013:
*Sinds je bij Dailymotion alleen nog maar video's kan uploaden, zijn audiobestanden niet meer afspeelbaar. Jammer. De 44 'Dabaakh' audiobestanden heb ik later ook nog gestald bij WAT.tv en YouTube. Recentelijk heb ik de originele mp3-bestanden geplaatst op Archive.org. Daar zijn ze nu te beluisteren (stream) en te downloaden (ook in één .zip pakket met alle 44 bestanden).
 **Deze video's heb ik inmiddels in één playlist op YouTube geplaatst, welke door iemand anders ook op Archive.org is geplaatst.

archive.org/details/DabakhAudioArchive

Slaaf bezingt zijn Meester (religieus gezang uit Senegal ter ere van Allah, swt)

Ibrahima Mboup DABAKH (chant) www abdulwadud nl Vidéo abdulwadud sélectionnée dans Musique

www.wat.tv/video/ibrahima-mboup-dabakh-chant-gpmi_ckhq_.html

RELIGIEUZE GEZANGEN Senegal heeft een grote schat aan religieuze gezangen. Tijdens de maand ramadan zien we extra veel van deze gezangen op de Senegalese televisie en horen we nog meer op de Senegalese radio. Luister via onderstaande player eens naar een gezang dat ik gisteren (van 19h45 tot 20h00 GMT) heb opgenomen (het is afkomstig van een uitzending van RFM 94.0 Dakar).

MEERSTEMMIGE PASSAGES Ingebed in een op de ramadan gerichte commerciële setting (vooraf een reclame voor poedermelk en als toetje een spotje van het kaasmerk La Vache Qui Rit) hoor je een heel ritmisch a capella gezongen lied waarin de lof op Allah wordt bezongen. Liet ik je een tijdje terug nog kennis maken [zie player bovenaan deze bijdrage] met een sober lied ter ere van de religieuze leider serigne Abdoul Aziz Sy ‘Dabakh’, onderstaand lied – waarin een slaaf (abdoe) zijn Meester (Allah) bezingt – is een stuk ritmischer en de eenstemmige samenzang wordt afgewisseld met meerstemmige passages.

RITMISCHE ONDERSTEUNING Wanneer op religieuze conferenties in toespraken en gezangen lof op een religieuze leider of de profeet Mohammed himself wordt uitgesproken of -gezongen, is het gebruikelijk in Senegal om met de vingers te knippen. In het gezang ter ere van ‘Dabakh’ [zie player bovenaan deze bijdrage] gaat dat vaak buiten het ritme van het zingen om en klinkt het dan als onregelmatig gekletter van regendruppels. In het lied van de Slaaf voor zijn Meester [zie player hieronder] onderstéunt het vingergeknip juist het ritme. Al begrijp je de woorden niet, je blijft geboeid luisteren en gaat als vanzelf meeknippen (incha Allah :-). Luister mee en geniet, fi sabilillah:

www.wat.tv/audio/esclave-chant-son-maitre-yver_2fvj1_.html

L'esclave chant son Maître Vidéo abdulwadud sélectionnée dans Musique

Dabaakh reciteert uit de koran

Mash’Allah. Het door mij kort geleden ontdekte online audio archief van serigne El Hadji Abdoul Aziz SY ‘Dabaakh’ wordt op twee manieren doorgespit: 'versneld' draai ik de mp3′s af, op zoek naar chants religieux (die kan ik makkelijk zelf herkennen) en aan de andere kant luistert mijn vrouw Ndoya stukje bij beetje naar de lezingen (neemt wat meer tijd in beslag). Vanochtend tref ik aan op mp3 no. 27 en mp3 no. 28 een compilatie van opnames waarin Dabaakh uit de koran reciteert (voorafgegaan door soera Al-Fatihah en uiteraard Salaatoul Fatih). Deze mp3′s zijn ook voor mijn bezoekers die geen Wolof begrijpen, interessant. Door de aandacht te vestigen op deze opnames, hoop ik dit archief ook voor de (niet-Senegalese) buitenwacht te ontsluiten. Neem eens de tijd en luister naar de mash’Allah donkere omfloerste stem van Dabaakh.

De geluidskwaliteit van de compilatie variëert van kraakhelder tot zwaar overstuurd. Met name in het eerste deel van mp3 no. 27 komt de mash’Allah stem van Dabaakh het best tot zijn recht.

Klik op deze link om mp 3 no. 27 te beluisteren:
www.filecrunch.com/file/~euhnxe

UPDATE
Visitez mon compte Filecrunch
(audio/video, zawiya tijaniyya)

UPDATE D.D. 21 MAART 2013:
Beluister mp3 no. 27 via onderstaande YouTube player

www.youtube.com/playlist?list=PLEA30119E90A6CE6F

Dabaakh : Horen, zien en zwijgen

serigne Abdoul Aziz SY 'Dabaakh'

RADIO-ARCHIEF Soms kom je een schat tegen waarvan je de waarde moeilijk kan inzien. Zo ben ik gisteren gestuit op online archiefmateriaal [tijdelijk geplaatst op luxus.seneweb.com/dabakh] van een uitzending van het nationale kanaal van ‘Radio Sénégal’ (pré-RTS). Het is een marathon-uitzending gewijd aan de ‘Bourde’, dat zijn bijeenkomsten van de tijani’s (de grootste moslimbroederschap van Senegal) die voorafgaan aan de viering van Mawloud, de viering van de geboortedag van de profeet Mohammed (vrede zij met hem). Het gaat hier om ruim twintig uur audio, verdeeld over vierenveertig mp3′s. Aan de bijgeluiden te horen, zijn het cassette-opnames, één kant per mp3. Dat betekent dat verhandelingen en religieuze gezangen regelmatig worden af- of onderbroken. Maar dat mag de imaan niet drukken, aldus mijn betrouwbare bron Ndoya, sama jabbar. Geboeid luistert zij naar de woorden van serigne Abdoul Aziz Sy ‘Dabaakh’ (‘de Goede’), de in 1997 overleden kalief van de stad Tivaouane, het religieus centrum van de tijani’s. Zijn woorden geven haar kalmte en ook de ruimte om zèlf na te denken over het aardse leven en het hiernamaals.



RITME "Gelet op de relatief jonge stem van Dabaakh [ook gespeld als Dabakh, Dabbaax, Dabakh, etc] en het feit dat de radiozender wordt benoemd als ‘Radio Sénégal’, en niet RTS zoals nu, moeten het wel opnames zijn van lang geleden," zegt Ndoya terwijl we luisteren naar religieuze gezangen van mp3 no. 2. Vooral de argeloze luisteraar die het Wolof niet machtig is, kan de uitzending verwarrend overkomen. Regelmatig hoort hij of zij twee stemmen, die van Dabaakh (donker, omfloerst) en die van zijn intermediair (wat hoger). De intermediair (mijn benaming) herhaalt alles wat Dabaakh zegt. Het is traditie om tijdens dit soort bijeenkomsten niet altijd direct de mensen toe te spreken, de kalief spreekt tegen de intermediair, de intermediair herhaalt diens woorden op luide toon. Dat geeft aan de verhandelingen van Dabaakh (en die van de huidige kalief van Tivaouane, serigne Mansour Sy ‘Borom Daara Yi’) een ritme en een mash’Allah extra dimensie waardoor het aangenaam luisteren is, ondanks de taalbarrière.

____________________

Op mp3 no. 2 spreekt Dabaakh woorden die de essentie vormen van hoe hij in het leven staat [luister naar deze mp3 middels bovenstaande player]. Dankzij Ndoya weet ik hier een deel van de taalbarrière te slechten. In samengevatte vorm geeft zij de woorden weer:

"Een religieus leider behoort, net als iedereen overigens, het volgende te zijn: doof, stom en blind." [Ik frons direct mijn wenkbrauwen, want ik vat het niet. Ndoya ziet het en vervolgt met de woorden van Dabaakh:] "Wanneer je luistert naar geruchten over anderen en deze doorvertelt, kun je nooit vrede hebben met iedereen. Hetzelfde geldt voor eigen waarnemingen. Zie je bijvoorbeeld iemand op straat in kennelijke staat van dronkenschap, veroordeel hem dan niet, maar ga direct huiswaarts, doe de rituele wassing, bidt twee rakaat nafl en vraag daarna in een smeekgebed (doa) aan Allah soebhana wa ta’ala om die persoon te veranderen."

El Hajji Maguette Birama SARR

"Dat lijkt je vader [Maguette Birama Sarr, zie foto] wel," zeg ik. "Wanneer zich een probleem voordeed, bad hij eerst twee rakaat en deed dan een doa."

"Mijn vader, en niet alleen hij, was altijd zeer te spreken over Dabaakh. Dabaakh was echt mijn vaders spirituele leider zeg maar, die hem veel leerde over de koran en de soenna van de profeet Mohammed, vrede zij met hem."

"Maar hoe ging zo’n Dabaakh om met die bewondering? Richtten de mensen zich zo niet teveel op een persoon in plaats van Allah?"

"In diezelfde mp3 zegt Dabaakh daarover, dat hij zeker bereid is om niet altijd vooraan te staan [in de rij achter de imam tijdens het bidden]. Achteraan vind hij het ook prima toeven. ‘Ik ben gewoon een mens met een nafs zoals ieder ander. Ieder van ons heeft het recht om in die eerste rij plaats te nemen.’"

"Vooraan in de rij? Is hij nooit voorgegaan in gebed, als imam?"

"In zijn tijd als kalief van Tivaouane meestal niet. Maar men liet altijd een plek vrij in de eerste rij, direct achter de imam. Vandaar die woorden over vooraan en achteraan staan."

Incha Allah zullen Ndoya en ik de komende tijd al die mp3′s beluisteren. Voor ons gemak heb ik al die mp3′s gedownload; via Windows Media Player heb ik ze in een aparte playlist gezet, zo kunnen we continu luisteren zonder per mp3 op een link te hoeven klikken. Letterlijk vertalen is niet te doen, maar bij tijd en wijle zal Ndoya mij incha Allah een korte samenvatting geven, terwijl ik een inventarisatie maak van de chants religieux in deze uitzending van ‘Radio Sénégal’. Ik hoop incha Allah dat ik later deze chants kan aanbieden als aparte mp3′s. Zo probeer ik fi sabilillah dit waardevolle archiefmateriaal toegankelijk te maken en ook de Nederlandse bezoekers van mijn weblog enig inzicht te verschaffen in het leven en werk van Dabaakh.

Voor een overzicht van de mp3′s zie mijn log Luxus.seneweb.com/dabakh van 27 november 2006

UPDATE D.D. 17 JANUARI 2013: De webpagina luxus.seneweb.com/dabakh is slechts enkele weken online geweest. Op YouTube heb ik alle 44 mp3's beschikbaar gesteld:

Playlist 1, MP3s nrs. 1-13
www.youtube.com/playlist?list=PL3BF3D0F363736084

Playlist 2, MP3s nrs. 14-26
www.youtube.com/playlist?list=PLB25504E6EB8B8517

Playlist 3, MP3s nrs. 27-40
www.youtube.com/playlist?list=PL196C99408C98C5D6

Playlist 4, MP3s nrs. 41-44
www.youtube.com/playlist?list=PLF0FD379E69E5A620

Weer wat geleerd!

en.wikipedia.org/wiki/Qaṣīda_al-Burda

Voorafgaande aan ‘de Gamou’ (de viering van Mawloud, de geboortedag van onze profeet Mohammed, vrede zij met hem) houdt de Tijaniyya broederschap van Tivaouane, Senegal, eerst een aantal religieuze bijeenkomsten onder de noemer ‘Bourde’. Tijdens die bijeenkomsten wordt er een gedicht (of delen ervan) gezongen. Dat gedicht is zo geworteld in het collectieve geheugen der tijani’s, dat ik het tot voor kort beschouwde als typisch iets voor Tivaouane. Niets is minder waar!

Na wat websurfen kom ik er vandaag al snel achter dat ‘Bourde’ verwijst naar de Qasida Burdah, een gedicht gemaakt in de dertiende eeuw door de Egyptische imam Sharafuddin Muhammad Al-Busiri ter ere van onze profeet Mohammed en zijn familie (vrede zij met hen). Voor de één is het een heel bekend werk, voor de ander (zoals ik) is het nog compleet ‘nieuw’.

Gewend aan de manier waarop de ‘Bourde’ in Senegal wordt gezongen, heb ik eerst moeilijk kunnen bevatten dat het om dezelfde tekst gaat, maar na herbeluistering van de Qasida Burdah herken ik het ‘refrein’ als die van de ‘Bourde’ zoals door de tijani’s gezongen. Beluister eens een fragment gezongen door serigne Abdoul Aziz Sy (Tivaouane), dit fragment wordt gebruikt op Tijaniyya.org als audio-intro.

UPDATE 18 MAART 2013: Luister eens naar track no. 21 van dit archief, dat geeft een idee van de Qasidah Burdah op z'n Senegalees (met excuses voor de slechte geluidskwaliteit): archive.org/details/DabakhAudioArchive

Leg die 'Senegalese versie' eens naast deze versies:

1. www.geocities.com/mutmainaa1/dhikr/burda.html
2. www.deenislam.co.uk/burdah/burdah.htm
3. revivalonline.co.uk/islamic_audio/Qaseeda/Qasida_Burda_FULL__(www.haqaonline.com).mp3

Tijaniyya.org

Bij deze wil ik je wijzen op het bestaan van de website Tijaniyya.org, niet te verwarren met

• Tijaniyya.com, een website van de Niassènes,
• Tijaniya.org, een engelstalige website gemaakt door moslims van Gambiaanse origine of
• Tidjaniya.com, een Zaouiya Tidjaniya d’Europe website

Ondanks mijn surftochten op het web heb ik de website Tijaniyya.org van de Tijani Broederschap van Tivaouane niet eerder ontdekt. Jammer, via deze website had ik de afgelopen viering van Mawloud (in Senegal bekend als de ‘Gamou van Tivaouane’) live kunnen volgen. Soit, we hebben nu in ieder geval een rijk Tivaouane video-archief. Tenminste, voor zolang het duurt. Want, gebaseerd op mijn eerdere ervaringen met Tivaouane websites (Zawiyatijaniyya.com, Latijaniya.org en Wakeurgui.com) vrees ik dat ook deze website geen lang leven beschoren is, omdat er is bij de makers van die websites veel onkunde is met betrekking tot zaken als bezoekcijfers, bandbreedte en de daaraan verbonden kosten. Het audio-intro van Tijaniyya.org (‘Bourde Dabakh 1′) en het geluid van de video ‘Chants2006′ zal ik tezijnertijd beschikbaar stellen via mijn weblog, om zo mijn verzameling van chants religieux tijanis uit te breiden.

Neem eens een kijkje op Tijaniyya.org. Door de taalbarrière zal je wellicht niet alles begrijpen, beschouw de video’s dan maar als een kijk op de couleur locale van de grootste broederschap in islamitisch Senegal.

In Memoriam: Serigne Abdoul Aziz Sy ‘Dabaakh’

Dabaakh 1934-1997

Vandaag, vanaf ca. 12.00 uur (Nederlandse tijd) is er op het Senegalese radiostation RFM een speciale uitzending, verzorgd door Oustaze Mouhamed Oul-Amine Dondé, waarin het overlijden wordt herdacht van de khalif générale van de Tijani’s van Senegal: Serigne Abdoul Aziz Sy ‘Dabaakh’, een oom van de huidige khalif générale Serigne Mansour Sy ‘Borom Daara Yi’. Zeven jaar geleden toen hij overleed was het heel somber weer, de lucht was geel als vóór een hevige regenbui. “Zelfs de hemel en de aarde huilden die dag” wordt er nu nog steeds gezegd.

[Senegal kent een aantal moslimbroederschappen waarvan de Tijani confrèrerie de grootste is; mijn schoonfamilie behoort ook tot die broederschap]

De uitzending is in het Wolof, dus ik versta er niet veel van. Gelukkig vertaalt mijn vrouw delen van het programma, zodat ik de boodschap toch meekrijg. Naast fragmenten van toespraken door ‘Dabaakh’ (ook wel gespeld als Dabax, Dabakh, Dabbakh, etc) zijn er ook vele chants religieux te horen waarin de stem van ‘Dabaakh’ duidelijk aanwezig is; heel inspirerend! Mashallah! Aanstaande vrijdag 17 september incha Allah zal in Dondé’s reguliere uitzending van het programma “Yoor Yoor Ajuuma” (11.05-13.55 uur NL zomertijd) of “Waxtaanu Ajuuma” (16.05-18.00 uur NL zomertijd) meer aandacht worden besteed aan Serigne Abdoul Aziz Sy ‘Dabaakh’. Ik hoop dat er dan vooral de Wazifa en zikr en chants religieux te horen zijn.

Dit zijn de drie url’s via waar je (met RealPlayer) naar RFM, Radio Futurs Medias 94.0 FM Dakar, kunt luisteren:
www.futursmedias.net/rfm.rm
www.futursmedias.net/audio.php
208.45.137.229:8008/listen.pls

Voor meer informatie over de Tijani broederschap (in het Frans) kun je terecht op de volgende min of meer officiële websites:

[1] 207.36.244.65 [update d.d 19/11/2004: bij deze url wordt 'de bewerking afgebroken' en wordt je direct geleid naar wat video's van Mawloud 2004: 207.36.244.65/gamuu/gamou.asx met Windows Media Player]
[2] www.latijaniya.sn [update d.d 19/11/2004: deze url brengt je nu ineens naar de website van de Senegalese televisie, RTS??!]
[3] www.zawiyatijaniyya.sn [update d.d. 19/11/2004: deze url brengt je nu naar de complete(?) officiële(?) website van de tijani's van Tivaouane] Eigenlijk is website [3] de oorspronkelijke versie van website [2], terwijl website [1] weer wat aanvullingen heeft op [2], zoals de draaiende advertenties op de pilaar rechts in beeld (de makers hebben niet veel kaas gegeten van website-beheer). Er is te veel aandacht besteed aan de ‘ambachtelijke’ vormgeving, wat de overzichtelijkheid en leesbaarheid niet ten goede komt. Maar als we het hebben over websites waar we volledige informatie over de Tijani’s van Tivaouane kunnen vinden, dan zijn dat toch dè websites waar men terecht kan.

Er is ook nog een officieuze tijani website, gemaakt door een enthousiaste aanhanger. Deze website is echter nog onoverzichtelijker dan de drie boven genoemden. Mocht je je een weg kunnen banen door de reclames (het is een gratis gehoste website) en de schijnbaar willekeurig geplaatste illustraties, èn je Frans is goed, dan kun je interessante informatie aantreffen over de Tijani Broederschap. Dit is de link: membres.lycos.fr/tivaouane UPDATE 14 MAART 2012: Deze webpagina is volgens een mededeling op het scherm een ‘gerapporteerd aanvalsprogramma’ o.i.d. Ik klikte direct weg en adviseer je dringend om deze website niet (meer) te bezoeken.

UPDATE D.D. 9 SEPTEMBER 2015: De website www.asfiyahi.org is al enige jaren dè online plek voor tijani's in Senegal en daarbuiten.

UPDATE D.D. 13 SEPTEMBER 2015:
Vind het Senegalese (web)radiostation van jouw keuze
op sunufm.com