In Memoriam: Hassan Kamara

Vandaag heb ik vernomen dat zaterdag 3 september jl. is overleden mijn vriend Hassan Kamara. Afkomstig uit Liberia is hij jaren geleden naar Nederland gekomen als vluchteling, na veel en hard werken mash’Allah heeft hij uiteindelijk op 2 juli 2003 zijn diploma voor ingenieur in de chemie mogen ontvangen (Saxion Hogescholen, lokatie Deventer). Ik heb het genoegen mogen smaken om de uitreiking van zijn diploma bij te wonen. Op het moment van uitreiking zou Hassan bijna naar zijn geboorteland zou worden teruggestuurd. Uiteindelijk moet hij zijn huis in Zutphen verlaten om opnieuw het hele traject van asielaanvraag te volgen.

www.saxion.nl/c/voltijd/deventer/kort

Niet veel later is hij ziek geworden en uiteindelijk zaterdag 3 september jongstleden overleden. Incha Allah zal hij aanstaande zondag of maandag zijn laatste reis maken. Een reis naar zijn geboorteland waar hij incha Allah zal worden begraven. Voor de familie aldaar wordt incha Allah een video meegegeven waarop de genoemde uitreiking (en het gezellig samenzijn na afloop) is te zien, gefilmd door ondergetekende… Ya Allah, ya Arhaamoe rahimien

www.anashed.net/flash/lastb_reath.swf

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

Lees eens de volgende artikelen, afkomstig uit het online archief van De Stentor, over Hassan Kamara en zijn inspanningen om ingenieur in de chemie te worden èn om in Nederland te blijven (om de artikelen te kunnen lezen moet je je eerst eenmalig gratis registreren bij Destentor.nl):

Hogeschool, Vluchtelingenwerk en B & W zoeken oplossing
(Gelders Dagblad – Zutphen – 17/01/2002)

De straat dreigt voor student Kamara
(Gelders Dagblad – Zutphen – 17/01/2002)

Student mag blijven wonen
(Deventer Dagblad – 23/01/2002)

Kamara mag toch in woning blijven
(Gelders Dagblad – Zutphen – 23/01/2002)

Asielzoeker haalt hbo-diploma en moet weg
(Apeldoornse Courant – 03/07/2003)

UPDATE D.D. 7 MAART 2013: Helaas zijn bovenvermelde artikelen niet meer online beschikbaar, ook niet bij Archive.org

Ernie moslim?! (III)

"Kiné, wie mag vandaag de fatihah doen?"

"Ernie, papa!" Ik had ook niets anders als antwoord verwacht…"Maar moet wel Ernie helpen, hoor!"

Oh-ooh… Ze vouwt z’n handen open en ik begin heel zachtjes te reciteren. Af en toe leg ik mijn oor te luisteren om te weten of Ernie goed meedoet. Kiné glundert en is maar wat trots op haar poppenvriendje. Proefondervindelijk stelt haar papa zo vast wat hij eigenlijk al lang weet: spelenderwijs is inderdaad dè manier om jonge kinderen dingen aan te leren. In mijn enthousiasme wil ik nog wel eens doordraven, ook waar het de opvoeding van mijn kinderen betreft. Kijk maar naar de vorige "aflevering" van Ernie moslim?! de dato 5 september 2005, waarin Ernie het moest ontgelden toen ik Kiné in één keer de shahada wilde leren. Wederom kom ik tot de conclusie dat ‘geen dwang in de godsdienst’ een groot goed is, ook daar waar het de religieuze opvoeding van (jonge) kinderen betreft. En dat is een waarheid als een koe.

Lees maar als je wilt vers 256 van het hoofdstuk "De Koe" uit de Heilige Koran. [Klik op deze link om naar dit vers te luisteren en de uitleg - in diverse talen waaronder Engels en Turks - mee te lezen].

Ernie moslim?! (II)

Gisterenavond. Het is weer tegen zevenen. Ahmed en ik zijn al klaar voor de start, terwijl Kiné wat ins blaue van het plafond staart en de visjes telt die daar zijn geschilderd.

"Hé, Kiné. Waar is Ernie?" Ze veert op en hangend over de rand van haar bed struint ze door de rommel. Hebbes! Ze neemt de pop op haar schoot en doet z’n handen bij elkaar met de palmen omhoog. Na het reciteren van de fatihah kijkt Kiné me ernstig aan.

"Ernie nou soslim!" zegt ze. Ze is mash’Allah nog maar vijf jaar, toch probeer ik haar – voor de eerste keer – uit te leggen wat de shahada is, de geloofsgetuigenis die wordt uitgesproken door iemand die zich bekeert tot islam.

"Weet je, Kiné, wanneer iemand moslim wordt, weet je dan wat hij zegt?"

"Nee…"

Ik spreek dan langzaam woord-voor-woord de shahada uit. "Zeg me maar na, Kiné." Ik zeg nogmaals de shahada en met moeite herhaalt ze de woorden.

"Nee! Papa! Véél te moeilijk!" Met een verbeten blik pakt ze de pop bij één been en slaat er enkele malen mee op de metalen rand van haar bed. Oké, I get the message. Dit was nog wat te vroeg voor mijn kleine meid. Incha Allah kom ik er later nog wel op terug. Ik sta op en geef haar een nachtzoen. Ik loop haar kamer uit en…

"Hé! Ernie ook hoor!"

Aan papa de eer Ernie te troosten. Ik geef hem een zoen en een aai over de bol.

"Papa, vannacht ik dromen van jou, mama, Yande, Ahmed. Iedereen!"

Kiné heeft zo haar zinnetjes waarmee ze laat blijken of ze je wel mag. "Jij mag op m’n feestje komen" is er ook zo één. Ik geef haar nogmaals een zoen en loop stilletjes de kamer uit. Wie weet kom ik haar vannacht wel tegen in een gezamenlijke droom, incha Allah.

Omzetten

Ben ik net bezig mij ritueel te reinigen, staat Ahmed ineens voor m’n snufferd.

"Papa, papa! Kom je mee minigolfen?" Hij doelt op Minigolf van Electrotank.com, één van onze favoriete computerspelletjes.

"Strakjes, Ahmed. Ik moet eerst even bidden."

"Nou, papa, dan bid ik mee!"

"Was je nog wel even je handen, je mond en de voeten en de rest, zoals je mij nu ziet doen?"

"Jaha, papa!"

Ik wacht op mijn bidkleed, terwijl Ahmed de wasruimte kleddernat maakt. Hij wilt persé de rituele wassing helemaal in zijn eentje doen. Dan komt meneer eraan, druipend en wel.

"Zo, nu weet je tenminste direct wanneer ik klaar ben met bidden en dus klaar ben voor minigolf, hè?"

"Precies, papa!" Mash’Allah, weer zo’n Ahmed actie. Ik ben in ieder geval blij, dat hij op zo’n goede manier zijn ongeduld heeft omgezet in devotie [ahum] Iets voor mij?

Ernie moslim?! (I)

Ruim tien minuten geleden heb ik Ahmed en Kiné naar bed gebracht. Vlak vóór de nachtzoenen is het deze keer aan Kiné de eer om soera Al-Fatihah te reciteren.

"Kiné? Wil jij deze keer de fatihah voor ons doen?"

Quasi-verlegen rolt ze over haar bed en kijkt haar Ernie-pop diep in de vrolijke ogen.

"Kiné?"

"Moet even nadenken, papa!"

Ahmed en ik kijken elkaar aan en lachen heimelijk (als Kiné weet of denkt dat je om haar lacht, nou, dan zwaait er wat :-).

"Oké, papa!" zegt Kiné. Ze pakt haar Ernie en zet hem op haar schoot. Ze pakt de handen van Ernie beet en vouwt ze open zoals bij een smeekgebed. Met papa als souffleur reciteert ze de fatihah, terwijl Ernie eerbiedig de handen opengevouwen houdt. Na het "Sadaqallahoelaziem" gaat Ahmed alvast naar zijn kamer en blijf ik nog even samen met Kiné.

"Kiné? Is Ernie soms moslim geworden?"

Ze bekijkt haar pop nog eens goed en zegt zeer beslist: "Over zes daagjes!"

"Incha Allah, meisje, incha Allah."

Geniet, maar werk met mate

NDOYA, MIJN BODYGUARD "Maar papa heeft zich in tijden niet meer zo goed gevoeld" schrijf ik mijn log Himmelhoch jauchzend... van 22 augustus 2005. Daarbij refererend aan mijn – ogenschijnlijk – welvaren door bergen werk. Schijn bedriegt, zoals je weet. Mijn ADHDrive doet mij soms doordriven. Nou ja, sòms? Gedrevenheid kan ik ook overdrijven. Loop ik mezelf voorbij, dan kan ik mezelf geen halt toeroepen. Loop ik mezelf voorbij, dan heb ik niet in de gaten dat ik een time-out nodig heb. Het plegen van roofbouw op m’n lichaam ligt dan op de loer. Zover is het gelukkig niet gekomen (dankzij mijn bodyguard Ndoya :-) maar het heeft weinig gescheeld.

DE VERWARRING REGEERT Sinds midden vorige week regeert de verwarring. Af en toe heb ik een helder moment. In zo’n moment schrijf ik dan direct een log, voordat ik vergeet wat ik ook al weer wilde zeggen. Zoals nu. Zoals gisteren. De verwarring is al eerder aan de macht gekomen, maar door bergen werk heb ik die macht weerstand kunnen bieden. Daar het werk mij ook zichtbaar goed deed, zei Ndoya er niet direct wat van, maar hield wel de ‘vinger aan de pols’. Dan kom ik er zelf midden vorige week achter, dat ik niet weet wat ik moet. Verwarring alom. Ik begrijp mensen niet meer en zij begrijpen mij niet wanneer ik warrig uit mijn woorden kom. Nu is het dus pas op de plaats (en Ndoya zorgt dat ik daar blijf :-). Alhamdulillah voor het werk dat ik tot in het vorige weekend heb verricht. Het heeft me laten zien, dat ik al werkend prima kan functioneren. Het heeft me ook, naderhand, laten zien dat ik nog lang niet toe ben aan een baan, want in een werkomgeving kan ik – hoe tijdelijk het ook is – uiteraard geen verwarring gebruiken.

DOOR NDOYA TERUGGEFLOTEN Thuis heb ik nog enige vrijheid in het indelen van mijn uren, op het werk (waar dat dan incha Allah later ook moge zijn) waarschijnlijk niet. De vorige verhoging van mijn dagelijkse dosis methylfenidaat (ik zit nu op 70 mg/dag, verdeeld over vier innametijden) was ergens half juli. Het lijkt erop dat dat inmiddels niet meer genoeg is (in de regel is een werkbare dosis 1 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag, maar als je met minder aankan is dat beter). Mijn volgende consult bij mijn ADHD-specialist is pas op 9 september aanstaande. Daarom heb ik met de gedachte gespeeld eigenhandig te schuiven met de innametijden of eigenhandig de dagelijkse dosis te verhogen. Direct door Ndoya teruggefloten, heb ik dat maar laten zitten. Tot het volgende consult incha Allah daar is, behelp ik mij maar met overdag extra lang slapen (geen anderhalf uur meer, maar gewoon totdat ik wakker wordt en mij fit voel op te staan, in de regel is dat ruim twee, tweeënhalf uur). Dat is het enige wat mij nu nog rustig maakt. Schijnt. Zegt men. Zelf merk ik daar namelijk nìets van…

UPDATE 31 AUGUSTUS 2005 – Na een ingelast telefonisch consult gisterenavond zit ik vanaf vandaag op de 90 mg/dag verdeeld over vijf innametijden: 08 uur, 11 uur, 14 uur, 17 uur en 20 uur. Die dagelijkse dosis is in ieder geval – gezien mijn gewicht – dicht bij mijn werkbare dosis, mash’Allah. Dus ik ben heel benieuwd!

Himmelhoch jauchzend…

De laatste dagen ben ik helemaal in mijn element, mash’Allah! Voor de eerste keer na de zomervakantie ben ik weer bezig met tekstcorrectie voor het leukste en leerzaamste kindertijdschrift van Nederland en België :-) Deze keer is de deadline niet ver weg en dus ga ik ervoor. Kicken!

Voor de kids is het wat minder (eventjes geen minigolf, andere online spelletjes of vaderlijke aandacht) maar papa heeft zich sinds lange tijd niet meer zo goed gevoeld (ik ben weer in een ADHD hyper stemming). En dan, vlak voor het weekend, met slechts twee stukken tekst te gaan, laat mijn computer het afweten. Mijn bureaublad staat nog vol iconen, maar de programma’s en bestanden zijn niet meer toegankelijk. Na het uitvoeren van Schijfopruiming heb ik niet alleen mijn tijdelijke bestanden gewist maar ook alle programma’s. Rücksichtlos typ ik achter "c:\" het commando "format c:" (ja, alleen MS-DOS kan ik nog in) en veeg ik na een paar keer "enteren" de hele harde schijf schoon.

Na veel vijven en zessen staat twee dagen later mijn besturingsprogramma er weer op. "Eindelijk!" roep ik, terwijl ik wil afkloppen op het ongelakte hout van de djembé die vlak naast de computer staat en als printertafel gebruikt wordt :-) maar ja, afkloppen is bi’da dus in plaats daarvan klinkt er een welgemeend "Alhamdulillah!" uit mijn mond. Naderhand volgen andere installaties en updates en kan ik weer verder met mijn "tweede vrouw", zoals Ndoya de computer "liefkozend" noemt. Nou, dan mag ik er dus nog twee andere computers bij…

De moskee van de wijk Kakareh in Djimakakor

De moskee van de wijk Kakareh in Djimakakor (Casamance, Senegal)

Mijn ouders hebben laatst een reis gemaakt door Senegal. Ze hebben ook Djimakakor* aangedaan, waar ik bijna tien jaar geleden twee weken heb doorgebracht. In die tijd was ik nog christen en had ik toen alleen oog voor de twee christelijke wijken van Djimakakor (pas na terugkomst in Rufisque, waar ik nog zes weken zou verblijven alvorens naar Nederland te gaan, begon mijn interesse voor islam**). Daarom heb ik, voor het vertrek van mijn ouders naar Senegal, mijn moeder gevraagd om een foto te maken van de moskee van Kakareh, de islamitische wijk van het voornamelijk christelijke dorpje Djimakakor (nabij de stad Bignona in de regio Casamance, Zuid-Senegal).

klik op de foto
om het in een groter formaat te kunnen bekijken

Op de achtergrond zie je een woonhuis. Vlak daarvoor de moskee, verpletterd door een boom. Mash’Allah, de overblijfselen van de moskee hebben de inwoners van Kakareh gewoon laten staan. Omdat er toch gebeden moet worden, hebben ze vlak voor deze resten een gebedsruimte gebouwd, met een hoop palmbladeren als dak. De gebedsruimte maak je open door de balk die de deur dichthoudt te verwijderen en dan… mash’Allah, bidden onder een dak van palmbladeren, zoals de eerste moslims deden in de moskee van Medina, toen de profeet (vrede zij met hem) na een lange gevaarlijke tocht (de hidjra) was aangekomen in de stad die toen nog Yathrib heette…

* membres.lycos.fr/djimakakor
** abdulwadud.web-log.nl/abdulwadud/2005/12/het_interview_m.html

Samen spelen op neutraal terrein (II)

Na eenmaal met ene Moshe uit Tel Aviv samengespeeld te hebben op neutraal terrein (online minigolf via Electrotank.com), is er tussen hem en mij een voorzichtig emailcontact ontstaan. Tijdens het minigolfen hebben we het in algemene zin over de actuele situatie in zijn regio gehad, maar in onze eerste emailcontacten is dat buiten beschouwing gelaten. Misschien ook beter zo, easy does it, isn’t it?

Moshe blijkt muzikant te zijn, hij speelt gitaar (en zingt) in een akoestische cross-over band (instrumentarium: gitaar, fluiten, bas, contrabas, banjo, fagot, piano en percussie). Op zoek naar een gemeenschappelijke topic of interest heb ik het al gauw over mijn fascinatie voor Flairck, de Nederlandse akoestische cross-over groep bij uitstek. Vroeger was ik ook nog fan van The Klezmatics, dus dat laat ik ook maar even de revue passeren. Tot zover onze uitwisselingen van interesses. Moshe is maar wat druk door intensieve dagen in een opnamestudio en de verrassende resultaten die zij hebben opgeleverd. Het is dus wat geduld oefenen tot ik weer een email van hem ontvang. Wordt vervolgd, incha Allah.

Yande en Yaawmiddien (II)

Gisterenavond. De kids gaan weer vroeger naar bed want in onze regio begint morgen weer het nieuwe schooljaar. Ahmed en Kiné gaan al om 19.00 uur onder de wol en Yande om 20.30 uur. Sinds lange tijd pak ik er Onze Oemma weer bij, "het leukste & leerzaamste blad voor kleine moslims", om voor het slapen gaan de gedachten even te focussen op een bepaald aspect van ons geloof. Deze keer kies ik voor het verhaal "De zon" uit de rubriek "Allah’s schepping", een verhaal waarin wetenswaardigheden over de zon worden geïllustreerd met korancitaten en vele malen de zin "Soebhanallah" (Heilig is Allah) om zo het ontzag voor Allah en Zijn schepping uit te drukken. Wanneer er "Soebhanallah" in de tekst staat, geef ik een seintje aan Ahmed, die vervolgens deze zin voor zijn rekening neemt. Vind-t-ie prachtig!

"Soebhanallah!", Ahmed is blij en lacht zijn tanden bloot, want papa leest weer voor uit Onze Oemma.

"Soebhanallah!" Hé, ook Kiné doet een duit in het zakje.

"De zon komt altijd op in het oosten en gaat onder in het westen. Onze Profeet (vzmh) heeft gezegd dat de Dag des Oordeels gekomen is als de zon opkomt in het westen in plaats van het oosten." Zo luiden de laatste regels van "De zon".

"Soebhanallah…" Nou, mijn kleine meid Kiné heeft de smaak te pakken. "Walhamdulillah…"

Mash’Allah, ze spreekt de zikr uit die ze hebben geleerd door veel te luisteren naar Soxna FM, waar deze zikr op gezette (gebeds)tijden wordt uitgesproken. Laatst ben ik deze zikr ook tegengekomen in een gecombineerde Arabisch-Engelse versie. Dit is ‘m: www.anajaat.com/flasch/Allah.swf

Goed, terug naar gisteren. Om half negen lees ik hetzelfde verhaal aan Yande voor. Zij gaat wat nuchterder om met het verhaal en stelt meer vragen.

"De zon komt altijd op in het oosten en gaat onder in het westen. Onze Profeet (vzmh) heeft gezegd dat de Dag des Oordeels gekomen is als de zon opkomt in het westen in plaats van het oosten." Einde verhaal. Ik wil Yande een nachtzoen geven, maar dan:

"Papa? Kun je ook berekenen wanneer het Yaawmiddien is?"

"Nou, gelukkig niet, meisje."

"Ja, maar als de zon nu bijvoorbeeld morgen in het noorden opkomt en overmorgen in het westen…"

"…zoals in een weersverwachting, bedoel je?" Ja, Abdul, dat onderbreken van iemand die praat ben je nog niet afgeleerd. Nog steeds hyperdepyper, maar het wordt minder (mash’Allah).

"Ja, dat bedoel ik, papa."

"Hè?" Mijn gedachten zijn afgedwaald, dat gebeurt ook nog steeds. En dan heb ik het nog geeneens over mijn fameuze vergeetachtigheid.

"Dat van die weersverwachting, papa."

"Eh, oh ja. Nou, Yande meisje, de komst van Yaawmiddien kun je echt niet berekenen. Die Dag komt wanneer Allah het tijd acht." Nee, er bestaan alhamdulillah geen instituten als het KNYI of Yaaw Consult.

"Het enige wat je kunt doen, Yande, is alles doen voor Allah, soebhana wa ta’ala, vertrouwen in Hem hebben en in wat Hij voor ons in petto heeft." Fi sabilillah.

Wird Tidiane

Dit verfomfaaide boekje dat ik van mijn schoonvader heb gekregen, beschouw ik als een erfstuk. Het staat vol met doa’s en zikr en bij het lezen daarvan denk ik in eerste plaats aan Allah, soebhana wa ta’ala, maar uiteraard denk ik dan ook met warmte aan mijn schoonvader El Hadji Maguette Birama Sarr. Daarom heb ik dit boekje online gezet [zie link onderaan deze bijdrage]. Jammer dat er betweters zijn geweest die, na plaatsing van een mededeling in het forum van Seneweb.com, mekkeren over details als "Nee, bij ons zeggen we daar-en-daar vijftienhonderd keer ‘Allah’ en niet duizend keer" (ik noem maar wat):

forum.seneweb.com/forum/viewtopic.php?t=13768

Oké, dit boekje heeft zo z’n gebreken, maar discussies aangaan over "Hoe vaak zeg je ‘Allah’ tijdens de zikr na het gebed?". Nee, da’s van de gekke… Aan Allah zijn geen limieten te stellen, want Hij is de Alomvattende: Al-Waasi’.

iimdl.blogspot.com/p/introduction-au-wird-tidiane.html

Samen spelen op neutraal terrein (I)

Gisterenmiddag. Yande is net terug van twaalf dagen kamperen in de regen. Ze heeft ons allemaal erg gemist (vice versa) en wilt direct twee boterhammen met gebakken ei (één van haar favoriete ‘snacks’). Met haar buik vol speelt ze even later met mij Mens-erger-je-niet wat wordt gevolgd door een potje minigolf op Electrotank.com.

Dan stel ik haar voor om nogmaals te minigolfen, maar dan nu de "Multiplayer real time challenge".

Na een paar minuten wachten in de virtuele lobby van Electrotank’s Minigolf hebben Yande en ik dan eindelijk een tegenstander gevonden, ene Moshe. We beginnen aan de eerste van in het totaal achttien holes. We wisselen onder het spelen wat beleefdheden uit (er is de mogelijkheid tot chatten, maar wel met een beperkt aantal posities per bericht, de berichten verschijnen in beeld als stripballonnetjes) en ik vertel hem waar ik vandaan kom. Hij ook. Ik noem mijn naam en leg de betekenis uit in telegramstijl: "Servant of God/Allah/JHWH". "Dat zijn we toch allemaal in a way" zegt mijn tegenstander. "Mijn naam komt trouwens van Mozes."

Ondertussen is Ndoya thuis gekomen en wilt Yande ook aan haar haar verhaal kwijt. Ik speel het spel alleen verder en haak even later toch af om mij bij Ndoya te voegen. Maar niet voordat ik aan Moshe mijn hotmail emailadres heb doorgegeven. Zo maar een ingeving (daar heb ik wel vaker last van). Daarop volgt een bericht van Moshe met zijn hotmail emailadres. Goh. Eventjes ben ik van slag als ik, na het apestaartje "hotmail.co.il" lees, maar het blijkt correct te zijn (ik ben toch zo gewend aan "@hotmail.com"). Ik zeg Moshe toe binnen enige tijd een email te sturen. Dat heb ik vanochtend gedaan. Nu maar afwachten waar dit toe leidt. Grappig trouwens dat deze ontmoeting plaats vindt kort nadat ik het begrip ‘witz’ in een moslimcontext heb geplaatst… Wordt vervolgd, incha Allah.

De moslimwitz (VII) Een opwindende zikr

De volgende witz komt uit het publieke domein van Senegal. Hij bestaat in verschillende versies, de één explicieter dan de andere. Daar ik er persoonlijk van overtuigd ben dat de kracht van een witz niet ligt in grafisch taalgebruik, heb ik gekozen voor een ingehouden versie. Maanden geleden heeft Ndoya mij deze witz reeds overgeleverd (welke versie, dat ben ik vergeten - ahum). Wat ik er van heb onthouden, heb ik vermengd met eigen ervaringen en ingevingen. Daarnaast heb ik de naamloze personages namen gegeven: Goorgoorlu en Diek. Namen uit een populaire komedie van de RTS, het nationale televisiekanaal van Senegal. Goorgoorlu, een regelaar van tijani huize voor wie elke dag een struggle is om te overleven. Hem heb ik ook wat eigenschappen van mijzelf toegedicht: vergeetachtigheid en de drang tot uitstellen van het nemen van beslissingen. Kortom, uiteindelijk is het mash’Allah een geheel eigen Abdulische witz geworden. Steal it, make it your own and give it away, heb ik jaren geleden geleerd van Nina Foch tijdens een gastcollege op de Nederlandse Film- en Televise Academie. Waarvan akte:

Op een nacht vermaken Goorgoorlu en zijn vrouw Diek zich kostelijk. Als uiteindelijk de vermoeidheid toeslaat, leggen ze zich te ruste. Goorgoorlu is zo bekaf, dat hij pas wakker wordt bij het horen van "Assalaatoe khairoe minan naum". Het is de muezzin van de jàkka, de buurtmoskee tegenover zijn huis. Goorgoorlu schiet uit zijn bed, doet snel de ghoesl, kleedt zich gauw aan, graait zijn kurus (gebedsketting) van het nachtkastje en rènt naar de jàkka.

De iqama is net uitgesproken wanneer Goorgoorlu de jàkka binnenkomt en zijn plaats inneemt ver van de imam vandaan. Na de vredesgroet aan het eind van het gebed doet eenieder zijn zikr en doa’s en eventueel nog wat vrijwillige gebeden, waarna het voordragen van de wazifa wordt voorbereid. In het midden van de jàkka wordt een wit doek uitgespreid en zij die de wird hebben, dat wil zeggen zij die officiëel trouw hebben gezworen aan Cheikh Ahmed Tidiane, nemen plaats rondom het doek. Goorgoorlu heeft zich al jaren geleden heilig voorgenomen om de wird te nemen, maar het is er nooit van gekomen. Hij zit dus op enige afstand van het doek. Met zijn kurus in zijn rechterhand doet hij wat extra astaghfiroellah’s (Allah, vergeef me) vanwege zijn late aankomst in de jàkka. De kralen glijden door zijn vingers. Klik, klik, klik, klik, klik… Ze voelen wat anders aan dan normaal, maar hij schenkt er verder geen aandacht aan. Zo geconcentreerd is hij op het vragen om vergeving. De mannen rond het witte doek zijn nog steeds niet begonnen met de wazifa. Hen valt nu pas op dat het wel heel erg lekker ruikt in de jàkka. De zoete geur van cuuraay, Senegalese wierook zeg maar, prikkelt hun neuzen. Waar komt dat toch vandaan? Dan valt de blik van één van de mannen op Goorgoorlu.

"Aoezoebillahi…!" roept de man. Geschokt staart de man naar de kurus van Goorgoorlu.

"Astaghfiroellah!" schreeuwt een ander wanneer hij de sjaal van Goorgoorlu ziet.

Goorgoorlu pakt met zijn linkerhand de sjaal en merkt dat hij per abuis de sëru jiitlaay, een uitdagende onderrok met opwindende illustraties, van Diek heeft meegenomen. "Astaghfiroellah, astaghfiroellah, astaghfiroellah". Steeds langzamer prevelt Goorgoorlu de woorden. Klik, klik, klik. Voorzichtig. Klik. Richt hij zijn blik. Klik. Op zijn rechterhand. Klik. En ziet daar de ("Astaghfiroellah!") bin-bin, een heupketting, van zijn vrouw, gedoopt in een verleidelijk geurende cuuraay…

De moslimwitz (VI) Staat er een gek bij de moskee

Ki benn dof la mu xaar ba pa yi di julli tisbaar mu duggu ci jàkka bi.
Yor jaasi ne: "Ku fi mak?"
Pa yi ne: "Yelimaan mu yobbu eli dellusi jaasi bi tak derete."
Mu ne wate: "Ku fi mak?"
Pa yëpp yuuxo ndo: "Ñu ñëpp masseeeee!"

www.senesurf.com/forum/viewtopic.php?p=46#46
www.senesurf.com/forum/viewtopic.php?p=47#47

Bovenstaande witz is gepost in twee humor threads van het forum van Senesurf.com, de zoveelste Senegalese website. Na mijn oproep om moppen te posten waarin de draak wordt gestoken met moslims (dus niet met islam) worden er enkele blagues gepost die door hun grof taalgebruik niet door de beugel kunnen. Bovenstaande witz is gepost door ene Beau Gar en past met gemak wèl door diezelfde beugel. De witz is niet al te sterk, maar wel typisch voor de moslimzelfspot in Senegal. Het is er één uit die oneindige serie van Senegalese witzes over "Een gek die de moskee binnenkomt" (voor twee andere voorbeelden zie deze link en deze link). Ook de witzes Maak dat de kat wijs (waarin de draak wordt gestoken met bijgeloof) en Astaghfiroellah (waarin de draak wordt gestoken met ongeloof) komen uit Senegal. Voor hen die het Wolof niet machtig zijn, volgt hier de vertaling van bovenstaande witz (met dank aan mijn vrouw Ndoya):

Staat er een gek wat ouderen op te wachten die de buurtmoskee binnenkomen voor het middaggebed.
Met een slachtmes in de hand vraagt hij: "Wie is hier de oudste?"
Zeggen de ouderen: "Imam, zet ‘m er uit. Het bloed druipt van zijn mes!"
Zegt [de gek] weer: "Wie is hier de oudste?"
Dan schreeuwen de ouderen in koor: "We hebben allemaal dezelfde leeftijd!!!!!"

RTS via Eutelsat vanaf sept 2005 (I)

Vorige week heeft de RTS, het nationale radio- en televisiestation van Senegal, een overeenkomst gesloten met Eutelsat. Vanaf 1 september 2005 incha Allah zal de RTS via de W3A satelliet van Eutelsat (7° Oost) haar uitzendingen de ether insturen. Op die manier kunnen we hier in Nederland eindelijk met een relatief kleine satellietschotel (∅ 80-100 cm) het nationale televisiestation van Senegal ontvangen, incha Allah.
Op het moment van posten van deze log is er op de website van de RTS alleen informatie te vinden over ‘hun’ huidige satelliet, de Intelsat 801 (328,5° Oost).

De op dit moment beschikbare informatie over RTS via de W3A is nog niet genoeg om op voorhand alvast een geschikte satellietschotel plus accessoires aan te schaffen. Het is namelijk nog niet duidelijk of het signaal zal worden gecodeerd of niet. Zal het tweede kanaal, RTS2S met zijn videoclips en documentaires, ook te zien zijn via de W3A? Yallah rekka xam, alleen Allah weet het. Ik hou je incha Allah op de hoogte van de ontwikkelingen…

Waarom mijn aandacht voor de RTS? Wel, mij ontbreekt het aan tafsir, koran exegese, via moslimmedia. Na nare ervaringen tijdens een Nederlandstalig studieweekend over islam een paar jaar geleden, ben ik er huiverig voor mij in één of ander studieclubje te begeven. Hier in het oosten des lands zijn er ook geen gebedsruimten en moskeeën met vrijdag- middagpreken in het Nederlands. Vele moslimwebsites zoeken niet de gulden middenweg maar de grens, om die vervolgens te overschrijden. Dus zal ik mij met de materie die islam heet moeten bezig houden – en mijn kennis ervan verbreden – middels de koran en de ahadith, middels particulieren die ik reeds ken, middels vertrouwde literatuur en wellicht nog door het volgen van moslimprogramma’s op radio en televisie.

"Televisie", tja. Mijns inziens zijn veel van de moslimprogramma’s op Nederland 1 voor ‘de buitenwacht’, om te laten zien dat ‘we’ echt niet zo eng lijken als in de media wordt voorgesteld. Programma’s van apologeten waar een simpele moslim als ondergetekende weinig heil van mag verwachten. Niet dat een programma als "Lettres Musulmans" van RTS1 (elke donderdagavond, de vooravond van Àjjuma) zaligmakend is, maar het is in ieder geval vele malen inspirerender dan de zoveelste reportage van een succesvolle zakenman die toevallig ook moslim is (oké, ik overdrijf hier enigszins). Ik mag Allah daarom op mijn blote knieën danken, dat ik een vrouw als Ndoya heb die voor mij het genoemde RTS1 programma tijdens het bekijken ervan incha Allah kan vertalen, of mij naderhand een kort en bondige uitleg kan geven, want zoals vele RTS producties is "Lettres Musulmans" een programma voornamelijk in het Wolof, één van de Senegalese talen.

UPDATE D.D. 5 AUGUSTUS 2005 : Correctie – Op basis van de beschikbare informatie kan al wel een geschikte schotel worden gekocht, bijvoorbeeld een free-to-air. Mocht er gecodeerd worden dan kan er nog altijd een decoder en andere benodigde accessoires worden aangeschaft. De geschatte kosten voor een schotel (xc3x98 100 cm, free-to-air) inclusief montage zou volgens mijn bron neerkomen op circa € 270.

Je hebt nu meer tijd voor ons, papa!

Sinds het begin van de zomervakantie in onze regio (vrijdagmiddag 1 juli 2005) neem ik meer tijd voor mijn kinderen. Daarvoor heb ik ook al getracht te minderen met surfen op internet en het schrijven van logs voor mijn weblog, wat ten dele is gelukt. Eigen bijdragen schrijf ik nauwelijks meer en wanneer ik ze plaats, vermeng ik ze met logs waarin bijdragen van anderen staan (citaten of soms een geheel overgenomen artikel, zoals in die Van Bommel log d.d. 3 juli 2005).

Door de prominente rol die mijn kinderen in mijn logs spelen, met name die van de categorie "Gezinsleven", ontstaat de indruk dat ik constant met hen bezig ben geweest. Die indruk is niet juist. Papa is juist door diens hyperfocus te geconcentreerd geweest op het scoren van een idee om een stukje te schrijven voor zijn weblog, dat hij voorbij is gegaan aan de simpele geneugten des levens. Ik tracht mij er nu toe te zetten meer tijd vrij te maken voor mijn kinderen, daarbij gebruik makend van de voordelen van de zomervakantie. En ik zal die lijn na de zomervakantie voortzetten, incha Allah.

"De simpele geneugten des levens". Voor een family man, die ik toch in hart en nieren ben, is dat samen een bordspel spelen, Mens-erger-je-niet of zo, samen knuffelen, samen een dagje uit, samen de eendjes voeren, enzovoorts, maar bijvoorbeeld ook samen aan zikr doen, soera’s reciteren of gewoon praten over islam in ons dagelijks leven. Niets is dan mooier om een zin als gebruikt in de titel van deze log uit de mond van één van mijn kinderen te horen; eergisteren is dat gebeurd en dat heeft mij enorm ontroerd. Mijn kinderen vragen stellen over hun ideeën over de plaats van onze religie in hun dagelijkse leventjes is heel inspirerend, maar ik zal niet gauw meer mijn schrijfblok erbij halen, want dan verval ik weer in een journalistenrol. In de eerste plaats ben ik natuurlijk vader en echtgenoot, mash’Allah. Kortom, weinig logs van mijn kant de komende tijd betekent incha Allah niet dat ik (weer) in een rare duistere put ben gevallen maar dat ik mij meer wijd aan mijn gezin, fi sabilillah.

Een zware lading

Afgelopen donderdag is een bewoonster van een paar huizen verderop in onze straat overleden. De zus van onze overbuurvrouw. Direct waneer het nieuws mij heeft bereikt, heb ik mijn overbuurvrouw en haar echtgenoot gecondoleerd. Gisteren, dinsdag, is de overledene gecremeerd en heeft ook Ndoya haar condoleances overgebracht.

"Bij ons moslims in Senegal condoleren we pas wanneer de mensen die de overledene naar zijn of haar laatste rustplaats hebben gebracht, zijn teruggekeerd van de begrafenis."

"Hè? Dat wist ik nog niet, als moslim zijnde nota bene. Waarom dàn pas, ná de begrafenis?"

"Pas wanneer alle rituelen zijn verricht en de overledene rust in zijn graf, is deze pas echt klaar om zijn Schepper te ontmoeten. Dan pas condoleren we de familie en naasten." Nou, Abdul, weer wat geleerd!

"Toen je vader was gestorven, Ndoya, in juli 2001, hebben ik en vele anderen je direct gecondoleerd…"

"Ik weet dat het hier anders gaat, daarom heb ik het jou en al die anderen dan ook niet kwalijk genomen." Ja, dat is mijn Ndoya. Mash’Allah. Zij laat mensen in hun eigen waarde.

"Maar hoe zit het dan met jouw vriendin Daak?"

Ndoya heeft in 2002 haar vriendin Daak verloren door de ramp met de ‘Joola’: die te zwaar beladen Senegalese boot die eind september van dat jaar voor de kust van Gambia is vergaan (zie video-still hierboven). Pas maanden na de ramp is het lichaam van Daak aangespoeld op de Gambiaanse kust. In de tijd dat Daak nog vermist was, hebben we nog wel eens geprobeerd om contact met haar op te nemen via haar mobiele telefoon, tegen beter weten in natuurlijk. Anderhalve maand vóór de ramp heb ik Ndoya en Daak nog gefilmd tijdens een huwelijksfeest in Rufisque, de stad waar ze beiden zijn geboren en opgegroeid. Die video-opnames van onbekommerd vermaak krijgen zo wel een hele zware lading…

"Tja", zegt Ndoya, "wanneer iemand vrijwel zeker is overleden maar nog niet gevonden, zullen er vast wel uitzonderingen op de regel zijn. Ik zou alleen niet precies weten hoe dat in z’n werk gaat. In dit geval was het gewoon wachten tot ze werd gevonden."

En dat werd ze. Alhamdulillah!

www.kassoumay.com/joola/naufrage-joola.html

Live in de uitzending bij RFM (II)

Vandaag voor de eerste keer sinds afgelopen Mawloud (21 april jl.) weer live in de uitzending bij RFM. Het betreft het religieuze programma Yoor Yoor Ajuuma, elke vrijdagochtend van 10h00 tot 12h00 GMT. Luisteraars bellen naar de studio om familie en vrienden een gezegende vrijdag te wensen, vaak spreken ze dan een aantal smeekgebeden uit of reciteren soms een soera.

Zoals tijdens afgelopen Mawloud spreekt Ndoya als eerste een medewerker van het programma om mij in vloeiend Wolof te introduceren, vervolgens vraagt oustaze Ndiaga Seck naar ondergetekende. In hakkelend Frans (ik ben een peut nerveus :-) stel ik mij zelf voor en zeg dat ik fi sabilillah, zeg maar ter meerdere eer en glorie van Allah, soebhana wa ta’ala, voor de medewerkers van het programma en de luisteraars eenmaal soera Al-Fatihah en driemaal Al-Ikhlaas wil reciteren (soera Al-Ikhlaas bevat de essentie van islam en het drie maal reciteren ervan "staat in verdienste gelijk aan het lezen van de hele koran" zo heb ik vroeger geleerd).

"Bismillah", zegt oustaze Ndiaga Seck, en ik steek van wal. Na de laatste keer Al-Ikhlaas wil ik de hoorn weer aan Ndoya geven, maar tot mijn verrassing vraagt de oustaze deze keer aan mij of ik weet wat soera Al-Ikhlaas betekent. Ik moet even slikken, want zo’n vraag had ik niet verwacht. Dan herpak ik mij en verhaal in mijn beste Frans over l’Unité d’Allah, over dat Hij ni un parent, ni un enfant is en over andere betekenissen van deze korte maar rijk gevulde zeg maar geconcentréerde soera. Dan geef ik de hoorn weer terug aan Ndoya die nog even doorpraat met de oustaze. Mash’Allah, ik voel mij werkelijk in de zevende hemel ;-)

Deo lo volt

Onderstaande filmrecensie is mij vanmiddag ter lering ende vermaak toegezonden door Abdulwahid van Bommel, per email als bijlage in Word. Het stuk, van de hand van Van Bommel, heeft al eerder onder de titel ‘Deo lo volt’ in het jongerenblad Mzine gestaan, maar is mij nog niet eerder onder ogen gekomen. Met toestemming van Van Bommel zet ik de gehele recensie ongewijzigd en wel op mijn weblog. "Ter lering ende vermaak", jazeker!

"God wil het, riep paus Urbanus II op dinsdag 27 november 1095, waarop de meest onchristelijke beweging in gang werd gezet die Europa heeft gekend. De Eerste Kruistocht begaf zich op weg om Jeruzalem van de islam te bevrijden. In het spoor van de kruisvaarders heette in 1996 de 4-delige infotainmentserie van de BBC, met medewerking van Europese, Arabische en Joodse historici. De serie probeerde luchthartig aan te tonen dat het barbaren waren die op weg togen naar het heilige land. Schrijver/presentator Terry Jones (ex-Monty Python) hees zich in bijna elke aflevering in een maliënkolder om zich helemaal in- en uit te leven in dit leerzame TELEAC gebeuren.Nou is het nogal een pretentie om te weten wat God wil. Vader en zoon Bush weten dat ook zo goed. Er moeten meer ‘fadayyien‘ komen, jonge mensen die bereid zijn offers te brengen, zei Bush toen hij 8 mei 2005, op Nederlandse bodem stond. Gek, zoals de woordkeus van George W. Bush en Osama bin Laden parallel lopen. De manier waarop de BBC deze productie bracht deed me af en toe denken aan een andere bekende serie over een gebied iets zuidelijker dan Jeruzalem, de CNN Golf-oorlog. Ook hierbij werd getracht een aantal tradities van de film- en televisiewereld te combineren om meer mensen te laten kijken. CNN probeerde de soap met de western te combineren. Ook daar is immers sprake van de unieke spirit van de veroveraar in ‘het land van de grote kansen’. De kans waar de helden in een western meestal naar uitkijken is het losbeuken op daartoe vrij slecht toegeruste nomaden die daar al duizenden jaren rondtrekken, maar door een vreemde gril van recht en logica geen recht hebben op het land waar zij wonen.

"In zo’n western zijn de ‘goeden’, meestal rijzige blanke mannen met blauwe ogen, die hun tegenstanders, de roodhuiden, minstens met tweehonderd maal zoveel mannen moeten zien te overwinnen. De producers van de CNN-soaps, vader en zoon Bush, deden het in het Arabische zand, en: de ‘eastern’ was geboren. De epische soap heeft een cast van miljoenen en een budget van biljoenen, maar dat is normaal zo gauw je in de buurt van oorlogsethiek komt. In verschillende perioden van de geschiedenis heeft het blanke ras zijn vijanden respectievelijk denigrerend roodhuiden, niggers, of charlies genoemd. Maar ditmaal was de primitieve stam der Iraquies aan de beurt. Zij hadden de stam der Queweightis overvallen terwijl ze in de olie waren. Het hoofd van de Iraquies, Sad Damn Hoe Sein, werd eerst nog gewaarschuwd dat het geen pretje is je achterwerk in elkaar getrapt te krijgen door een bleekgezicht. Bleekgezichten zijn nummer 1 op dat gebied. Terwijl we nog in deel II van die soap zitten, wat Irak betreft, heeft Sir Ridley Scott het geld bij elkaar gekregen om een echte kruisvaarders film te maken.

"Het verhaal begint bij Balian (Orlando Bloom), een jonge Franse hoefsmid, die treurt om het verlies van zijn vrouw en zoon. Op dat moment komt Godfrey of Ibelin (Liam Neeson), een vertegenwoordiger van de ‘koning van Jerusalem’ en vertelt Balian dat hij zijn vader is. Hij wil samen met zijn zoon terug naar Jeruzalem, om te strijden in naam van de koning. Balian sluit zich aan bij Godfrey en zijn vredesmissie. Wanneer zijn vader overlijdt, erft Balian land en een titel in Jeruzalem, waar Christenen, Moslims en Joden vreedzaam samenleven. Regisseur Ridley Scott blijkt een man van de vrede: hij wil verzoening tussen christenen en moslims. Kingdom of Heaven heeft alles: een eenvoudige smid groeit uit tot held die tot grootse daden komt, visueel spektakel en romantiek. En in dit geval ook de hoogst actuele boodschap van religieuze tolerantie en medemenselijkheid.

"Het is het jaar 1186 na Christus. Jeruzalem is al bijna een eeuw in handen van christenen, die de heilige stad op de moslims veroverden tijdens de eerste kruistocht aan het eind van 11de eeuw. Er heerst een wankele vrede. De verlichte koning Baldwin IV staat pelgrims van elk geloof toe te komen bidden in Jeruzalem. Met moslimleider Saladin – de legendarische Salah ad-Dîn al-Ajjoeb – heeft hij een niet-aanvalsverdrag gesloten. Maar Baldwin is ziek. En zoals het vaak gebeurt: als de koning zwak is, ruiken zijn vijanden hun kans. Balian zweert plechtig de eed van zijn vader hoog te houden, terwijl hij de koning van Jeruzalem dient. Natuurlijk ontstaat een verboden liefde tussen Balian en de zus van de koning, de beeldschone Prinses Sibylla (Eva Green). De meeste recensenten zijn blij wanneer dan eindelijk de grote oorlogshandelingen beginnen: ‘Als de uiteindelijke aanval op Jeruzalem begint is het puur genieten van het imposante oorlogsgeweld. Vooral de scène waar het leger van Saladin Jeruzalem bestookt met gigantische blijden (van die katapultachtige slingertoestellen) waarmee grote vuurballen over de stadsmuren worden geschoten is fraai en ook de aanval met enorme verrijdbare belegeringstorens en de tegenaanval hierop is een lust voor het oog’, schrijft een van hen.

"Dat alles lijkt zich binnen een tijdsbestek van een paar dagen af te spelen. Daarnaast vinden dialogen plaats over aan wie Jeruzalem nu eigenlijk toebehoort en waar ‘het hemelse koninkrijk’ voor staat. Alle evangelische websites zijn er meteen bovenop gesprongen om de naam van deze film uit te leggen. Binnen politieke en/of religieuze discussies zal de film waarschijnlijk geen rol spelen. De makers hebben er dan ook een redelijk braaf verhaal van gemaakt en wilden niemand voor het hoofd stoten. De moslims zijn wijze plichtsgetrouwe krijgers – ze komen dan ook uit het oosten; u weet wel: zij de wijsheid wij de know how – en de christenen zijn vrome mensen en redelijk vredelievend. De enige echte badguys zijn voornamelijk de tempeliers. Deze worden als christenextremisten afgeschilderd die er belang bij hebben steeds opnieuw de breekbare vrede op het spel te zetten. Als er al een statement gemaakt zou worden in deze film – wat gelukkig niet het geval is – dan is het wel dat het echte gevaar van welke godsdienst dan ook in het fanatisme schuilt.

"Tegelijkertijd zegt dit epos evenveel over de tijd waarin het is gemaakt als over de tijd waarin het verhaal zich afspeelt. Door de eeuwen heen zijn er conflicten geweest tussen christenen en moslims, maar die kwestie is nu immers meer actueel dan ooit. De aanslagen in New York en Madrid, de dreiging van terrorisme, de oorlog in Irak: het heeft allemaal bijgedragen aan het vergroten van de tegenstellingen. Scott lijkt de mensen weer wat dichter bij elkaar te willen brengen. In Kingdom of Heaven vecht het moslimleger alleen als het wordt aangevallen en behandelt het zijn vijanden op een voor de Middeleeuwen wel erg humane manier. Scott herinnert de westerse kijkers er zo aan dat het woord moslim niet synoniem is voor fundamentalist en dat elk geloof bestaansrecht heeft. Daar zal geen weldenkend mens het mee oneens zijn, maar hij legt de boodschap er wel erg dik bovenop. Die kleine ergernis weegt echter niet op tegen het kijkgenot, schreef Marieke Kremer in SP!TS. Goh! Humane moslims. Andere recensenten hebben het over wijze, en zelfs nobele, moslims, dat kan toch bijna niet? Moslimlezers, ik zou maar eens gaan kijken als ik jullie was!

"Officiële site: www.kingdomofheavenmovie.com"

Al-Qur’ân Immaculate (II)

Lees eerst mijn weblogbijdrage Al-Qur’ân Immaculate (I) van 29 juni jl.

"Immaculate" betekent uiteraard onbevlekt, zoals in het begrip "onbevlekte ontvangenis". Lees maar eens het volgende citaat van de hand van Seyyed Hossein Nasr, het is jaren geleden dat ik zijn boek "Ideals and Realities of Islam" heb gelezen, maar het nu volgende citaat is mij tot op de dag van vandaag bijgebleven:

"(…) The Word of God in Islam is the Quran: in Christianity it is Christ. The vehicle of the Divine Message in Christianity is the Virgin Mary; in Islam it is the soul of the Prophet. The Prophet must be unlettered for the same reason that the Virgin Mary must be virgin. The human vehicle of a Divine Message must be pure and untainted. The Divine Word can only be written on the pure and ‘untouched’ tablet of human receptivity. If this Word is in the form of flesh the purity is symbolised by the virginity of the mother who gives birth to the Word, and if it is in the form of a book this purity is symbolized by the unlettered nature of the person who is chosen to announce this Word among men. One could not with any logic reject the unlettered nature of the Prophet and in the same breath defend the virginity of Mary. Both symbolize a profound aspect of this mystery of revelation and once understood one cannot be accepted and the other rejected. (…)"

Bron van dit citaat: "Ideals and Realities of Islam" door Seyyed Hossein Nasr, met een nieuw voorwoord door Titus Burckhardt, uitgegeven door Aquarian, London – ISBN 1-85538-409-4